ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΣΚΙ/SNOWBOARD

[ΣΤΧ Safety 10]

Στατιστικά στοιχεία τραυματισμών στο σκι και snowboard για το έτος 2000

Edward Heneved, MD, FACEP

 

Αυτό το υλικό παρουσιάστηκε στο θερινό Συνέδριο της Ιατρικής Εταιρείας του Wilderness καθώς και στην Ετήσια Συνάντηση τον Αύγουστο του 2000 στο Park City, Utah. Στη συνέχεια, ενημερώθηκε με τα πιό πρόσφατα στοιχεία από την τελευταία χειμερινή σεζόν. (Karl Neumann, εκδότης του Ιατρικού Φυλλαδίου του Wilderness).

Τόσο το αλπικό σκι, όσο και το snowboard αποτελούν ιδιαίτερα δημοφιλή χειμερινά αθλήματα. Μόνον στις ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια της σεζόν 1999 – 2000, καταγράφηκαν πάνω από 52 εκατομμύρια επισκέψεις στις χινονισμένες πλαγιές. Αυτό το άρθρο εστιάζει στα ατυχήματα που παρατηρούνται πιό συχνά στον πληθυσμό των σκιέρ και των snowboarders. Παρότι και τα δύο αθλήματα εμπεριέχουν δέσιμο των ποδιών σε κάποιου είδους σανίδι με τη βοήθεια του οποίου γλιστρά κανείς σε μία χιονισμένη πλαγιά, κάθε ένα χαρακτηρίζεται από ένα ιδιαίτερο φάσμα ατυχημάτων.

 

Δημογραφικά στοιχεία

 

Σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Χιονοδρομικών στις ΗΠΑ (NSAA – National Ski Areas Association), κατά τη χειμερινή σεζόν 1999 – 2000, σημειώθηκαν 7,4 εκατομμύρια σκιέρ και 3,6 εκατομμύρια snowboarders, συνολικά 52,2 εκατομμύρια επισκέψεις σε χιονοδρομικά κέντρα. (Μία επίσκεψη σκιέρ / snowboarder αντιπροσωπεύει ένα άτομο που επισκέπτεται ένα χιονοδρομικό κέντρο για μία μέρα ή νύχτα ή για τμήμα μιάς ημέρας ή νύχτας). Ένα ποσοστό 18% των snowboarders επίσης έκαναν και σκι. Τελικά λοιπόν υπολογίζεται ότι οι συμμετέχοντες στις χιονοσμένες πλαγιές αγγίζουν τα 10,4 εκατομμύρια. Η Εθνική Ένωση Εξοπλισμου Αθλημάτων, εκτιμά ότι από το 1988, ο αριθμός των snowboarders έχει αυξηθεί κατά 77%, ενώ ο αριθμός των σκιερ έχει μειωθεί κατά 25%. Οι σκιέρ τείνουν να είναι μεγαλύτεροι ηλικιακά, κατά μέσο όρο 31 ετών και κατά 60% άνδρες. Ο μέσος snowboarder είναι νεότερος, κατά μέσο όρο 20 ετών, ενώ έχει πιθανότητες 75% να είναι άνδρας. Κατά τη διάρκεια της σεζόν 1999 – 2000 λειτούργησαν στις ΗΠΑ 503 συνολικά χιονοδρομικά (έναντι 735 το 1983). Ανάμεσα σε αυτά, μόνον σε πέντε δεν επιτρεπόταν το snowboard (στο Aspen Mountain στο Κολοράντο, στο Perfect North Slopes στην πολιτεία της Ιντιάνα, στην κοιλάδα Taos ski Valley στο Νέο Μεξικό και στις κοιλάδες Alta και Deer Valley στην πολιτεία της Γιούτα).

 

Στατιστικά στοιχεία τραυματισμών

 

Ως «ιατρικά σημαντικοί» τραυματισμοί αναφέρονται όσοι απαιτούν ιατρική περίθαλψη ή όσοι έχουν σαν αποτέλεσμα ο τραυματίας να μην μπορεί να χιονοδρομήσει για τουλάχιστον μία μέρα. Για κάθε 1.000 επισκέψεις σε κάποιο χιονοδρομικό κέντρο, θα καταγραφούν περίπου τρεις τραυματισμοί αρκετά σοβαροί ώστε να απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα. (Για σύγκριση, ο ρυθμός τραυματισμών στο ποδόσφαιρο, είναι 810 ανά 1,000 συμμετέχοντες, ενώ στο τέννις σημειώνονται 30 τραυματισμοί ανά 1.000 παίκτες). Κατά τη διάρκεια ενός τυπικού έτους σημειώνονται περίπου 135.000 ιατρικώς σημαντικοί τραυματισμοί από αθλήματα του χιονιού στις ΗΠΑ. Πολλές μελέτες εκτιμούν ότι μέχρι 40% αυτών των ατυχημάτων δεν αναφέρονται επισήμως. Υπάρχει μελέτη που υπολογίζει ότι μπορεί να σημειώνονται μέχρι και 500.000 τραυματισμοί σε σκιέρ και / ή snowboarders κάθε χρόνο. Σύμφωνα με αυτό το ρυθμό τραυματισμών, για τον μέσο σκιέρ που κάνει σκι περίπου 14 ημέρες το χρόνο, η στατιστική πιθανότητα να έχει κάποιο τραυματισμό κάθε χρόνο είναι 14%.

 

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 27 χρόνων, ο αριθμός των τραυματισμών στο σκι υπολογίζεται ότι έχει μειωθεί στο μισό. Παρόλα αυτά, δεν φαίνεται να έχει μειωθεί καθόλου τα τελευταία 12 χρόνια. Με την συνεχώς αυξανόμενη δημοτικότητα του snowboard, οι αντίστοιχοι τραυματισμοί έχουν σαφέστατα αυξηθεί. Ωστόσο, ο ρυθμός ατυχημάτων που σημειώνονται σε αυτό το νέο σπορ είναι ακόμη πιό δύσκολο να προσδιοριστεί. Αυτό συμβαίνει αρχικά διότι τόσο οι ημέρες του σκι, όσο και του snowboard, αντιπροσωπεύονται από τις πωλήσεις των εισητηρίων για τoυς αναβατήρες στα χιονοδρομικά κέντρα που δεν διαχωρίζονται μεταξύ των δύο.΄Έτσι, το ποσοστό των τραυματισμών στο snowboard προκύπτει από το ποσοστό των σανιδάδων στο βουνό. Οι πιό παλιές μελέτες αναφέρουν ότι οι snowboarders τραυματίζονται εξίσου συχνά με τους σκιέρ. Ωστόσο, πιό πρόσφατες έρευνες υποδηλώνουν ότι πιθανόν ο ρυθμός ατυχημάτων των σανιδάδων βαίνει αυξανόμενος. Μία αναφορά από τα χιονοδρομικά κέντρα αναψυχής στο Mammoth & June Mountain στην Καλιφόρνια εκτιμούν τον ρυθμό τραυματισμών στο σανίδι το διπλάσιο σε σχέση με τους σκιέρ. Το ίδιο προκύπτει και από μελέτες στην Ιταλία και Ελβετία. Μία Γιαπωνέζικη αναφορά έδειξε τρείς φορές παραπάνω αύξηση του ρυθμού των ατυχημάτων για το snowboard, ενώ άλλη έρευνα από το Aspen υποδεικνύει ότι οι σανιδάδες τραυματίζονται πέντε φορές συχνότερα. Κατά τη διάρκεια της σεζόν 1999 – 2000, τα στοιχεία από τις πρώτες βοήθειες σε ένα μεγάλο χιονοδρομικό θέρετρο στο βόρειο Tahoe κατέγραψαν το ρυθμό τραυματισμών για το σκι σε 3,2 / 1.000, ενώ για το snowboard σε 12,7 / 1.000. Το κοντινότερο τμήμα άμεσης βοήθειας σε επείγοντα περιστατικά στην ίδια περιοχή, στο νοσοκομείο Tahoe Forest στο Trukee στην Καλιφόρνια, κατέγραψε 5 τραυματισμούς snowboarders ανά 1 τραυματισμό σκιέρ.

 

Και στα δύο αθλήματα, σκι και snowboarder, οι αρχάριοι υποφέρουν σχεδόν τρείς φορές πιό συχνά από τραυματισμούς σε σχέση με τους πιό έμπειρους συμμετέχοντες. Μία μελέτη αναφέρει ότι το 49% των τραυματισμένων σανιδάδων ήταν αρχάριοι έναντι 18% αρχαρίων σκιέρ. Όσοι κάνουν snowboard για πρώτη φορά υπόκεινται σε σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν κάποιον επείγοντα τραυματισμό (όπως κάταγμα, εγκεφαλική διάσειση, εξάρθρωση, χαμένο δόντι) που χρήζει αμέσου επέμβασης. Οι έφηβοι υπόκεινται στο μεγαλύτερο στατιστικά κίνδυνο από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα. Ανάμεσα στους σκιέρ, ο ρυθμός τραυματισμού από ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου στο γόνατο έχει περισσότερο από τριπλασιαστεί από το τέλος της δεκαετίας του 1970, τη στιγμή που ο ρυθμός που παρουσιάζεται κάθε άλλου είδους τραυματισμός έχει μειωθεί.

 

Παράγοντες που επηρεάζουν τους ρυθμούς τραυματισμών

 

Αναφορικά με τους αλπικούς σκιέρ, η μείωση που παρατηρείται στους ρυθμούς τραυματισμών από το 1970, σχετίζεται πρωταρχικά με τη μείωση των διαστρεμάτων στον αστράγαλο και με τα λιγότερα κατάγματα χαμηλά στα πόδια. Αυτό οφείλεται στο βελτιωμένο στρώσιμο των πιστών, στους δασκάλους σκι, στις καινοτομίες στα συστήματα ασφαλείας στα χιονοδρομικά καθώς και στη βελτίωση του εξοπλισμού των σκιέρ. Άλλοι παράγοντες που επιδρούν στους ρυθμούς τραυματισμών περιλαμβάνουν τις συνθήκες χιονιού, την ορατότητα, τον αριθμό των σκιέρ που βρίσκονται στις πλαγιές, στην κούραση των σκιέρ και στη χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών. Τα περισσότερα ατυχήματα συμβαίνουν μεταξύ 12 το μεσημέρι και 16:00 το απόγευμα. Ωστόσο, οι πιό κρίσιμοι παράμετροι που καθορίζουν εάν θα συμβεί τραυματισμός ή όχι, εξακολουθούν να είναι η ικανότητα του σκιέρ, η σχέση της ταχύτητας που αναπτύσσει με την αθλητική του κατάσταση και η ακατάλληλη ρύθμιση ή η κακή λειτουργία του εξοπλισμού του. Αστοχία στο να ανοίξουν οι δέστρες είναι η αιτία στο 70% των καταγμάτων στο κάτω τμήμα του ποδιού, όπως και στους σοβαρούς τραυματισμούς στα γόνατα. Στατιστικά, οι γυναίκες τραυματίζονται πιό συχνά από ότι οι άνδρες. Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποστούν τραυματισμούς στο πάνω μέρος του σώματος και έχουν διπλάσιες πιθανότητες να πάθουν ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου. Όταν όμως η ικανότητα, η εμπειρία ακι το μέγεθος (βάρος και ύψος) λαμβάνονται υπόψη, ο συνολικός κίνδυνος τραυματισμού στις γυναίκες είναι ίδιος με αυτόν των ανδρών.

 

Θανάσιμα ατυχήματα

 

Κατά τη διάρκεια των 15 τελευταίων χρόνων, κατά μέσο όρο, σημειώνονται 34 θάνατοι σκιέρ και snowboarder το χρόνο. Κατά τη σεζόν 1999-2000, συνέβησαν 30 θανάσιμοι τραυματισμοί μέσα στις 52,2 εκατομμύρια επισκέψεις σκι που αναφέρθηκαν. 23 από αυτά αφορούσαν σκιέρ (19 άνδρες και 4 γυναίκες), ενώ 7 snowboarders (6 άνδρες και 1 γυναίκα). Αυτό ισοδυναμεί με ρυθμό θνησιμότητας 0,57 ανά εκατομμύριο επισκέψεις σκι / snowboard ή με 2,88 θανάτους ανά εκατομμύριο συμμετέχοντες στις πλαγιές. Ποσοστό 60% του συνολικού αριθμού θανάσιμων ατυχημάτων στο σκι, προέρχονται από τραυματισμούς στο κεφάλι. Η πιό κοινή αιτία θανάτου εμπίπτει στην κατηγορία «απώλεια ελέγχου από το σκιέρ – σύγκρουση με δέντρο». Οι περισσότεροι θάνατοι στους σκιέρ συμβαίνουν στον ίδιο πληθυσμό που επιδεικνύει «συμπεριφορά υψηλού ρίσκου». Τα θύματα είναι κατεξοχήν άνδρες (85%), στο τέλος της εφηβείας τους ή σε ηλικία 20+ (70%), που διαθέτουν εμπειρία σαφώς καλύτερη του μέσου όρου και αναπτύσσουν υψηλές ταχύτητες στο όριο κάποιας ενδιάμεσης διαδρομής. Αυτή είναι και η στατιστική ομάδα με τον υψηλότερο ρυθμό μοιραίων τροχαίων ατυχημάτων (74%) καθώς και τη μεγαλύτερη πιθανότητα (85%) μοιραίων βιομηχανικών ατυχημάτων.

 

Για σύγκριση, το 1999, σημειώθηκαν 41.300 θάνατοι σε τροχαία ατυχήματα, 17.100 θάνατοι από πτώσεις κάθε είδους και 11.000 θάνατοι από δηλητηριάσεις. Κατά τη διάρκεια ου 1998, 90 άνθρωποι σκοτώθηκαν από αστραπές, ενώ καταγράφηκαν 130 θάνατοι από τυφώνες. Ο ρυθμός 2,88 θάνατοι ανά εκατομμύριο συμμετεχόντων σε χιονοδρομικές δραστηριότητες, συγκρίνεται με 31,9 για τις υποβρύχιες καταδύσεις, 25,9 για το κολύμπι, 64,7 για την ναυσιπλοϊα και 21,1 για την ποδηλασία.

 

Καταστροφικοί τραυματισμοί

 

Ο όρος καταστροφικά ατυχήματα είναι ασαφής και πρέπει να διευκρινιστεί περισσότερο για να μπορεί να καταγραφεί στατιστικά με αξιοπιστία. Σοβαροί τραυματισμοί (κώμα, παραπληγία καθώς και σοβαρά χτυπήματα στο κεφάλι ή τη σπονδυλική στήλη) συμβαίνουν με ρυθμό περίπου 38 ανά έτος. Κατά τη σεζόν 1999 – 2000, συνέβησαν 44 σοβαροί τραυματισμοί, 30 αφορούσαν σκιερ (21 άνδρες και 9 γυναίκες) και 14 snowboarders (13 άνδρες και 1 γυναίκα). Ο ρυθμός σοβαρών τραυματισμών κατά την περίοδο 1999 – 2000, ήταν 0,84 ανά εκατομμύριο επισκέψεις σκιερ / snowboarders. Δεν υπάρχει καμμία σημαντικά στατιστικά αξιόπιστη ένδειξη ότι τα καταστροφικά ατυχήματα έχουν αυξητική τάση.

 

Εξοπλισμός

 

Μπότες: Τη δεκαετία του ΄60, ο πιό κοινός τραυματισμός στο σκι ήταν κάποιο κάταγμα πλευρικά των σφυρών, αυτό που ονομάζεται «ο αστράγαλος του σκιέρ». Οφειλόταν σε χαμηλές, μαλακές, δερμάτινες μπότες. Τα τελευταία 25 χρόνια οι περιπτώσεις καταγμάτων στην κνήμη και / ή την περόνη και γενικά των τραυματισμών των άκρων που σχετίζονται με τον εξοπλισμό έχουν μειωθεί κατά 72% και 43% αντίστοιχα. Οι σημερινές μπότες του σκι αποτελούνται από ένα σκληρό πλαστικό εξωτερικό κέλυφος και ένα μαλακό εσωτερικό τμήμα που εκτείνεται μέχρι τη μέση της κνήμης και επιτρέπει τον καλύτερο έλεγχο των σκι. Οι μοντέρνες μπότες του σκι μεταδίδουν τις δυνάμεις που αναπτύσσονται στα γόνατα και συμβάλλουν στο να κάνουν τα διαστρέμματα στα γόνατα τον πιό συνήθη τραυματισμό (25% - 38%) στο αλπικό σκι. Η περίπτωση της ρήξης του πρόσχιου χιαστού συνδάσμου του γονάτου (περίπου 25.000 ανά έτος στις ΗΠΑ), αντιπροσωπεύει ποσοστό 33% του συνόλου των τραυματισμών στα γόνατα. Περιέργως, το αριστερό γόνατο είναι πίο πιθανό να τραυματιστεί σε σχέση με το δεξί. Οι ρήξεις του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου του γονάτου αντιστοιχούν στο ένα τέταρτο του συνόλου των σημαντικών τραυματισμών και στο μισό των χρημάτων που ξοδεύονται κάθε χρόνο για την αντιμετώπισή τους.

 

Το ίδιο φαινόμενο επαναλαμβάνεται και στην εξέλιξη της μπότας για snowboard. Οι μαλακές μπότες διπλασιάζουν τον κίνδυνο τραυματισμού στον αστράγαλο σε σχέση με τις σκληρές μπότες. Ο «αστράγαλος του snowboarder», ένα πλευρικό κάταγμα στον αστράγαλο, οφείλεται σε βεβιασμένη αναστροφή του αστραγάλου που δεν εμποδίζεται από τις μαλακές μπότες. Οι σκληρές μπότες αυξάνουν τον κίνδυνο κατάγματος στην κορυφή της μπότας, στην κνήμη και την περόνη όπως επίσης διπλασιάζουν τον κίνδυνο τραυματισμού στα γόνατα.

 

Δέστρες: Οι δέστρες στο snowboard είναι γενικά τριών τύπων: 1) δέστρες για μαλακές μπότες που χρησιμοποιούν 2 ή 3 λουριά κατά μήκος της μπότας, 2) δέστρες για σκληρές μπότες που χρησιμοποιούν μεταλλικά δεσίματα για να ασφαλίσουν τη μύτη και τη φτέρνα της μπότας, 3) μία νέου τύπου χωστή δέστρα (step-in) που χρησιμοποιεί κάποιο εξάρτημα προσαρτημένο στον πάτο μαλακής ή σκληρού κελύφους μπότας και επιτρέπει στον αθλητή να «προσδεθεί» Η σύγχρονη τεχνολογία του snowboard χρησιμοποιεί μη – ελευθερούμενες δέστρες. Δύο εταιρείες, η Meyer στην Ελβετία και η Miller στην Γιούτα, έχουν διαθέσει στο εμπόριο από το 1991 ελευθερούμενες δέστρες. Ωστόσο, η βιομηχανία δεν έχει προσυπογράψει αυτή την αντίληψη. Το εάν οι ελευθερούμενες δέστρες θα καταφέρουν να μειώσουν ή απλά θα αλλάξουν την πιθανότητα τραυματισμού των snowboarder παραμένει σε έντονη αντιπαράθεση. Στην περίπτωση που ένας snowboarder βρισκόταν με το πάνω κάτω σε ένα «λάκο δέντρου» ή προσπαθούσε να «κολυμπήσει μέσα από μία χιονοστοιβάδα», οι ελευθερούμενες δέστρες πιθανόν θα ήταν χρήσιμες. Είναι φανερό ότι σε μία περίπτωση που θα χρειαζόταν, θα έπρεπε να ανοίξουν και οι δύο δέστρες, αλλιώς θα είχαμε τραυματισμούς από στροφικές κινήσεις των ποδιών όπως συμβαίνει στους σκιέρ. Ποσοστό 8% των τραυματισμών των snowboarders συμβαίνουν κατά την άνοδό τους ή την κάθοδο από τους αναβατήρες όταν μόνον το ένα πόδι που οδηγεί είναι στη δέστρα.

 

Μετά από μία πτώση, το παρόν μή ελευθερούμενο σύστημα δεστρών λειτουργεί σαν μία "θαλάσσια άγκυρα" μειώνοντας την απόσταση που διανύει ο snowboarder καθώς πέφτει στην πλαγιά. Παράλληλα με τη γενικά χαμηλή ταχύτητα, αυτή η συντομευμένη «ζώνη πτώσης» (η απόσταση που ο snowboarder θα διανύσει γλιστρώντας όταν πέσει), εξηγεί μερικά γιατί οι snowboarders υποφέρουν από λιγοτερα καταστροφικά ή θανάσιμα ατυχήματα συγκρινόμενοι με τους σκιέρ. Οι δέστρες των snowboarder κλειδώνουν και τα δύο πόδια στον ίδιο άξονα και δημιουργούν έτσι ένα τελείως διαφορετικό φάσμα τραυματισμών από των σκιέρ όπου τα δύο πόδια κινούνται ανεξάρτητα.

 

Οι σύγχρονες «διπλής ενεργείας» δέστρες στο αλπικό σκι απελευθερώνονται σε δύο διαφορετικές διευθύνσεις, κατά την περιστροφή της μύτης του πέλματος και κατά το σήκωμα της φτέρνας. Μερικοί κατασκευαστές έχουν εισαγάγει δέστρες που απελευθερώνουν το πόδι κατά το σήκωμα της μύτης του πέλματος (full diagonal) και πιθανόν επηρεάζουν (θετικα) τους τραυματισμούς που προέρχονται από τις μπότες. Δυστυχώς, τα κριτήρια για τις δέστρες του σκι έχουν βασιστεί αποκλειστικά στο να προστατεύουν την κνήμη από τραυματισμούς χρησιμοποιώντας υπολογισμούς που στηρίζονται στο εύρος του οστού της κνήμης και σε μελέτες για το σημείο θραύσης του, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη το σημείο που βλάπτονται οι σύνδεσμοι του γόνατος.

 

Σχήμα των σκι και των snowboard: Σήμερα τα σκι με σχημα (που αρχικά αναφέρονταν ως παραβολικά) έχουν επικρατήσει στην αγορά του αλπικού σκι. Δεν είναι ξεκάθαρο αν οδηγούν σε νέους τύπους τραυματισμών. Σύμφωνα με μία 3-ετή μελέτη πιθανόν να επιφέρουν μία αύξηση στις μεμονωμένες ρήξης πρόσθιων χιαστών συνδέσμων των γονάτων και ενδεχομένως μία άνοδο στον αριθμό καταγμάτων στον αστράγαλο (παρόλο που ο συγγραφέας του άρθρου πιθανολογεί ότι ο τελευταίος είναι πιό πιθανό να οφείλεται σε κακή λειτουργία του εξοπλισμού). Η πρόσφατη αύξηση στα κατάγματα της κνήμης ανάμεσα στους σκιέρ είναι πιό πιθανό να σχετίζεται με την ηλικία παρά με τον εξοπλισμό. Οι αρχάριοι σκιέρ δεν φαίνεται να παρουσιάζουν καμμία αύξηση σε τραυματισμούς με τα σκι νέου σχήματος, ενώ οι προχωρημένοι σκιέρ δείχνουν να τραυματίζονται ελαφρά συχνότερα. Οι πιό «ηλικιωμένοι» σκιέρ που έχουν μάθει να αντικρίζουν «ευθεία μπροστά τη γραμμή καθόδου» πρέπει να μάθουν τώρα να μην στρίβουν υπερβολικά. Οι αλπικοί σκιέρ υποφέρουν από τραυματισμούς λόγω περιστροφής των άκρων καθώς τα ανεξάρτητα σκι τους μπορούν να πιαστούν προς τις μέσα ή τις έξω ακμές τους. Το μήκος των σκι λειτουργεί ως μοχλός μεταξύ του πέλματος και του ποδιού, συχνά στρίβοντας το γόνατο (που έχει φτιαχτεί για να λειτουργεί ως άρθρωση που ανοιγοκλίνει κι όχι ως περιστρεφόμενη άρθρωση).

 

Οι σανίδες του snowboard επίσης έχουν μεγάλες πλαγιοκόψεις και ανήκουν σε τρείς βασικούς τύπους: ελεύθερου στυλ (free – style), ελεύθερης ανάβασης (free riding) και carving. Οι snowboarders που στέκονται πλάγια, κοπανιούνται προς τα εμπρός όταν πιαστεί η ακμή στη μύτη του πέλματος και πέφτουν πάνω στην τεντωμένη παλάμη τους. Εάν δεν απομακρύνουν τα χέρια τους κατά την πτώση, χτυπούν τους ώμους (κάταγμα κλείδας, βραχιόνια κάκωση ή κάταγμα, κλπ) ή τα πρόσωπά τους (εγκεφαλική διάσειση, κρανιακά διαστρέμματα). Πιό συχνά οι snowboarders πέφτουν προς τα πίσω καθώς χάνουν τον έλεγχο στην ακμή της φτέρνας και υποφέρουν από κακώσεις στους καρπούς και τα οπίσθια, συμπίεση στον άξονα της σπονδυλικής στήλης και τραυματισμούς στα ινιακά οστά.

 

Μπαστούνια: Ο «αντίχειρας του σκιέρ», ένα διάστρεμμα ενός συνδέσμου της πρώτης μετακαρποφαλαγκικής άρθρωσης είναι ο πιό κοινός τραυματισμός του άνω σώματος. Εφόσον τόσοι πολλοί τέτοιου είδους τραυματισμοί δεν αναφέρονται, είναι πιθανόν να είναι συνολικά ο πιό συνήθης τραυματισμός στο αλπικό σκι. Επειδή 10% των σκιέρ και μόνον 1% των snowboarder αναφέρουν αυτόν τον τραυματισμό, είναι εύκολο να συμπεράνει κανείς ότι το κράτημα των μπαστουνιών των σκιέρ και τα λουριά τους συμβάλλουν σε αυτόν. Τα μπαστούνια του σκι ενοχοποιούνται στο 24% των εξαρθρώσεων του ώμου αναγκάζοντας το χέρι να στραφεί προς τα έξω και να αποσπαστεί βίαια σε μία πτώση.

 

Κράνη: Το 1999, η Επιτροπή Ασφαλείας Καταναλωτικών Προϊόντων στις ΗΠΑ, επίσημα συνέστησε στους σκιέρ και τους snowboarder να φορούν κράνη. Υπολόγιζαν ότι με αυτό τον τρόπο θα κατάφερναν να εμποδίσουν ή έστω να περιορίσουν τη σοβαρότητα των τραυματισμών στο κεφάλι από πτώσεις και συγκρούσεις κατά 50%. Μεταξύ 1993 και 1997, η ίδια Επιτροπή ανέφερε ότι ο αριθμός των τραυματισμών στο σκι που αντιμετωπίζονταν στα επείγοντα είχε μειωθεί ενώ οι τραυματισμοί των σκιέρ στο κεφάλι παρέμεναν σταθεροί. Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου οι τραυματισμοί στο snowboard σχεδόν τριπλασιάστηκαν και οι τραυματισμοί στο κεφάλι πενταπλασιάστηκαν. Το 1997, σημειώθηκαν 17.500 τραυματισμοί στο κεφάλι (από τους οποίους, 3.400 δυνητικά σοβαροί) που σχετίζονταν με το σκι ή το snowboard. H Επιτροπή Ασφαλείας Καταναλωτικών Προϊόντων πιστεύει ότι η χρήση κράνους θα εμποδίσει 11 θανάτους το χρόνο. Μία μελέτη από το Vermont σημειώνει ότι κατά τη διάρκεια της χιονοδρομικής σεζόν 1998 – 1999, ποσοστό 15,5% στο σύνολο των τραυματισμένων σκιέρ χρησιμοποιούσαν κράνος, ενώ 32% από αυτούς που τους έγινε διάγνωση οποιουδήποτε βαθμού εγκεφαλικής διάσεισης φορούσαν κράνος. Επίσης, 35% από τους θανάσιμα τραυματισμένους σκιέρ και snowboarders φορούσαν κράνος. Η Εθνική Ένωση Χιονοδρομικών υποστηρίζει ότι τα κράνη τελικά προσφέρουν μικρή προστασία σε ταχύτητες μεγαλύτερες από τα 12 μίλια την ώρα (ο τυπικός σκιέρ γλιστρά με 25 – 40 μίλια την ώρα). Επιπλέον, εκφράζει την ανησυχία ότι δεν υπάρχουν επίσημες προδιαγραφές για κράνη αναψυχής στις ΗΠΑ και ότι οι καταναλωτές κακώς, κερδίζουν μία εσφαλμένη αίσθηση ασφάλειας φορώντας κράνος.

 

Προστατευτικά καρπών: Για τους snowboarders, ο καρπός είναι το πιό συνήθες μέρος που τραυματίζεται καθώς εκεί υπολογίζεται ότι συμβαίνει το ένα τέταρτο του συνόλου των τραυματισμών και το μισό του συνόλου των καταγμάτων. Τα προστατευτικά καρπών έχουν δείξει να είναι πολύ αποτελεσματικά στην πρόληψη των τραυματισμών του καρπού. Ωστόσο, είναι πιθανόν να μεταφέρουν τις δυνάμεις που αναπτύσσονται πιό πάνω, οδηγώντας σε κατάγματα του βραχίονα, οπίσθιες εξαρθρώσεις αγκώνα ή τραυματισμούς στον ώμο. Μία έρευνα σε 21 snowboarders που είχαν τραυματιστεί φορώντας προστατευτικά καρπού δεν παρουσίασαν κανένα τραυματισμό στους καρπούς, αλλά έξι είχαν υποστεί τραυματισμό στον ώμο και τέσσερις είχαν κάταγμα στον κερκιδικό άξονα. Οι δάσκαλοι του snowboard συμβουλεύουν την στάση «κλειστής γροθιάς» κατά την πτώση. Η πτώση προς τα πίσω είναι ο μηχανισμός στο 75% των τραυματισμών του καρπού.

 

Μηχανισμοί τραυματισμών

 

Πτώσεις: Οι πτώσεις γενικά, αποτελούν την κύρια αιτία των τραυματισμών, τόσο στο σκι (87%), όσο και στο snowboard (75%). Οι σκιέρ πιό συχνά πέφτουν προς τα μπροστά, ενώ οι snowboarders προς τα πίσω.

 

Άλματα: Οι ανεπιτυχείς προσγειώσεις από άλματα είναι η δεύτερη πιό συχνή αιτία τραυμτισμών στο snowboard. Οι snowboarders τραυματίζονται τρεις φορές συχνότερα σε άλματα από ότι οι σκιέρ. Τα άλματα περιλαμβάνουν πτώσεις από μεγάλα ύψη από λοφίσκους ή αναχώματα ειδικών πάρκων καθώς ο αθλητής προσπαθεί να πάρει ύψος και έκταση. Οι επιπτώσεις συνδέονται με τραυματισμούς στο κεφάλι, το πρόσωπο, τη σπονδυλική στήλη και την κοιλιακή χώρα.

 

Συγκρούσεις: Οι συγκρούσεις αποτελούν το 10% του συνόλου των ατυχημάτων αλλά το 67% των εισαγωγών σε νοσοκομείο και είναι η αιτία για τους περισσότερους θανάσιμους τραυματισμούς. Οι πιό συνήθεις συγκρούσεις γίνονται με κάποιο σταθερό αντικείμενο αλλά συχνά και με κάποιο άλλο πρόσωπο. Αντίθετα με τον δημοφιλή μύθο, οι σκιέρ είναι πιό πιθανό να πέσουν πάνω σε ένα snowboarder κι όχι ο snowboarder στον σκιέρ. Μόνον 1% των τραυματισμών των σκιέρ οφείλονται σε σύγκρουσή τους με κάποιον snowboarder, ενώ 7,7% του συνόλου των ατυχημάτων στο σκι προέρχονται από σκιέρ που πέφτουν πάνω σε άλλους σκιέρ και μόνον 2,6% του συνόλου των ατυχημάτων των snowboarder οφείλονται στη σύγκρουση με άλλον snowboarder.

 

Σύνδρομο καταπόνησης: Μυϊκά διαστρέμματα και τενοντίτιδες είναι πιθανόν οι πιό κοινοί τραυματισμοί των σκιέρ. Καθώς τα συμπτώματα συνληθως δεν παρουσιάζονται μέχρι την επόμενη μέρα, οι εκτιμήσεις για τη συχνότητα τέτοιων προβλημάτων είναι ανακριβείς.

 

Βύθιση σε βαθύ χιόνι: Οι κατολισθήσεις χιονιού σκοτώνουν προκαλώντας μαζικό τραύμα ή ασφιξία. Σε βαθιά πούδρα, θάνατοι από βύθιση σε λάκο δέντρου έχουν καταγραφεί τα τελευταία 10 χρόνια. Τρεις snowboarders έχασαν τη ζωή τους σε ξεχωριστά αλλά σχεδόν πανομοιότυπα περιστατικά στα θέρετρα σκι στη λίμνη Tahoe κατά τη διάρκεια 3 εβδομάδων την περίοδο Σεπτέμβριος 1992 – Ιανουάριος 1993. Κάθε ένας είχε θαφτεί κάθετα με το κεφάλι μέσα σε βαθύ χιόνι στη βάση ενός δέντρου. Οι αυτοψίες ήταν εντυπωσιακά ίδιες: μικρές κακώσεις στο πρόσωπο, σημαντική πνευμονική συμφόρηση και κακώσεις του εμπρόσθιου λοβού του εγκεφάλου. Παρότι ως αιτία θανάτου καταγράφηκε πνιγμός, είναι αδύνατο να βγεί συμπέρασμα για τη συμβολή και άλλων παραγόντων όπως υποθερμία, τραυματισμός του εγκεφάλου, θέση του κεφαλιού προς τα κάτω διάρκεις της βύθισης και ελευθερούμενες ή μή δέστρες για παράδειγμα. Περισσότεροι σκιέρ από snowboarders χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από βύθιση στο χιόνι.

 

 

Μοτίβα τραυματισμών

 

Οι snowboarders έχουν αυξημένο ρυθμό τραυματισμών στο κεφάλι (10%) σε σχέση με τους σκιέρ (5%), αλλά οι σκιέρ είναι πέντε φορές πιό πιθανό να υποστούν.ένα θανάσιμο τραυματισμό στο κεφάλι. Οι ρυθμοί τραυματισμού στη σπονδυλική στήλη είναι τέσσερις φορές μεγαλύτεροι ανάμεσα στους snowboarders (0,04 ανά 1.000 ημέρες snowboard έναντι 0,01 ανά 1.000 ημέρες σκι). Όμοια, οι snowboarders είναι δύο φορές πιό πιθανό να υποστούν τραυματισμό στο στήθος (6,1% έναντι 2,7%) ή στη σπλήνα (13% έναντι 2%) από ότι οι σκιέρ.

 

Σχεδόν ένα τέταρτο από τους τραυματισμούς στο snowboard συμβαίνουν κατά την πρώτη εμπειρία του ατόμου και σχεδόν οι μισοί συμβαίνουν κατά την πρώτη του σεζόν. Το επίπεδο της ικανότητας επηρεάζει τους τραυματισμούς στο snowboard. Μία μελέτη έδειξε ότι οι τραυματισμοί στον καρπό δέσποζαν στην ομάδα αρχαρίων (41%), οι τραυματισμοί στον ώμο ήταν πιό συχνοί στην ομάδα των αθλητών μεσαίου επιπέδου (38%) και στην ομάδα των έμπειρων κυριαρχούσαν οι τραυματισμοί στο κεφάλι (36%). Μία άλλη μελέτη ανακοίνωσε ότι οι αρχάριοι snowboarders είχαν περισσότερες πιθανότητες να τραυματίσουν τους καρπούς τους (30%), οι μεσαίου προς χαμηλού επιπέδου τα γόνατά τους (28%), οι μεσαίου επιπέδου τους αστραγάλους τους (17%) και οι προχωρημένοι και πολύ έμπειροι τους ώμους ή την κλείδα τους (14%)

 

Πρόληψη

 

Η πρόληψη των τραυματισμών είναι φανερά προτιμότερη από την αντιμετώπισή τους μετά το συμβάν. Διάφορες προτάσεις προκύπτουν αυτονόητα. Μερικές είναι αντικρουόμενες...

 

Φυσική κατάσταση: Να είστε σε φόρμα. Τακτική προπόνηση θα σας βοηθήσει να προστατευτείτε από τραυματισμούς. Μην κάνετε σκι / snowboard εάν δεν νιώθετε καλά ή είστε κουρασμένοι. Πάρτε χρόνο για να εγκληματιστείτε στο υψόμετρο (ειδικά πάνω από τα 8.000 πόδια).

 

Εξοπλισμός: Σιγουρευτείτε ότι ο εξοπλισμός σας είναι σωστά συντηρημένος, επιδιορθωμένος ή ότι έχει αντικατασταθεί αν είναι ανάγκη. Η πλειοψηφία των τραυματισμών στο κάτω τμήμα των ποδιών στο σκι συνδέονται με την ποιότητα και την κατάσταση του συστήματος ελευθέρωσης των δεστρών. Χρησιμοποιείστε πιστοποιημένα και φημισμένα καταστήματα snowboard. Τα παιδιά χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα για να ταιριάξουν τον εξοπλισμό με το ύψος, το βάρος και την ικανότητά τους. Ο μηχανισμός ελευθέρωσης των δεστρών στο σκι πρέπει να ελέγχεται πριν από κάθε σεζόν καθώς και περιοδικά κατά τη διάρκειά της. Οι ελευθερούμενες δέστρες στο snowboard θα μπορούσαν να μειώσουν τους τραυματισμούς στους αστραγάλους αλλά δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς και δεν έχουν γίνει αποδεκτές ώστε να υιοθετηθούν ευρέως. Μία εμπεριστατωμένη τεχνολογική μελέτη πρέπει να απαντήσει το ερώτημα. Οι λαβές και τα λουριά των μπαστουνιών του σκι πρέπει να επιτρέπουν στο χέρι να πέφτει ελεύθερα ώστε να μην υπερδιατείνεται ο αντίχειρας. Αποφύγετε τις λαβές χωρίς λουριά στα μπαστούνια και κρατήστε τον αντίχειρα πάνω από το λουρί. Τα προστατευτικά των καρπών πιθανόν οφελούν τους αρχάριους snowboarders ειδικά σε παγωμένο, σκληρό χιόνι. Τα κράνη μπορούν να συστήνονται στους νέους snowboarders και σε όλους τους σκιέρ και αναβάτες που οδεύουν ανάμεσα σε δέντρα. Η Ένωση Σκι των ΗΠΑ απαιτεί τη χρήση κράνους στους περισσότερους διαγωνισμούς όπως και σε επίσημες προπονήσεις κάτω από την αιγίδα της. Καλύματα του κεφαλιού μπορούν να θεωρηθούν προστατευτικά για όλους τους σκιέρ και τους snowboarders με την προϋπόθεση ότι αναγνωρίζουν πώς το να φορούν κράνος δεν τους καθιστά άτρωτους.

 

Εκμάθηση: Επαγγελματίες και πιστοποιημένοι εκπαιδευτές μπορούν να μειώσουν σημαντικά το ρυθμό και τη σοβαρότητα των τραυματισμών. Οι νέοι snowboarders θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν μπαστούνια για να περιορίσουν τους τραυματισμούς στους καρπούς και το κεφάλι κατά την περίοδο που μαθαίνουν.Όλοι οι συμμετέχοντες θα έπρεπε να διδαχτούν πώς πώς να ανακτούν τον έλεγχο όταν τον χάσουν, πότε δεν πρέπει να προσπαθήσουν να τον ανακτήσουν και πώς να πέφτουν ελεγχόμενα. Το πρόγραμμα ενημέρωσης για τα ατυχήματα που σχετίζονται με τον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο του Vermont έχει καταφέρει να μειώσει τους αντίστοιχους τραυμαστισμούς κατά 75% ανάμεσα στους συμμετέχοντες καθοδηγητές σκι και 55% ανάμεσα στους υπαλλήλους του χιονοδρομικού. Οι snowboarders πρέπει να πέφτουν με κλειστές γροθιές και να προσπαθούν σε μία πτώση να τσουλούν την πλαγιά όπως οι αλεξιπτωτιστές, εξαπλώνοντας τις δυνάμεις που ασκούνται κατά την πτώση σε όλο το σώμα αντί για ένα μέρος μόνον. Αυτοί που επιλέγουν να κάνουν άλματα πρέπει να γνωρίζουν πού θα προσγειωθούν.

Συνθήκες χιονιού: Αποφεύγετε τις παγωμένες πλαγιές. Μην χιονοδρομείτε μόνοι σε βαθιά πούδρα. Αποφέυγετε τις συνωστισμένες πλαγιές, ιδιαίτερα στο τέλος της ημέρας. Ενημερωθείτε για τις συνθήκες του χιονιού. Ντυθείτε κατάλληλα, σε στρώματα. Το εξωτερικό σας ένδυμα θα πρέπει να είναι φτιαγμένο από ύφασμα που να περιορίζει την ολίσθηση. Φοράτε προστατευτικά γυαλιά / μάσκα. Να είστε προετοιμασμένοι για καιρικές αλλαγές.

 

Κώδικας υπευθυνότητας: Κάνετε σκι και snowboard στα πλαίσια των ικανοτήτων σας. Ελέγχετε για άλλους σκιέρ στη γραμμή της πλαγιάς καθώς κατεβαίνετε. Κοιτάζετε προς τα επάνω την πλαγιά όταν εισέρχεστε σε μία διαδρομή. Κινηθείτε προς το πλαϊνό άκρο άκρη της διαδρομής όταν σταματάτε. Χρησιμοποιείτε ασφαλιστικα μεσα (λουρακια κλπ) ωστε ο εξοπλισμος σας να μην γλυστρησει ανεξελεγκτα στην πλαγια. Παρατηρείστε όλες τις πινακίδες και τις προειδοποιητικές σημάνσεις. Αποκτείστε την ικανότητα να ανεβαίνετε και να κατεβαίνετε από τους αναβατήρες. Εξασκείστε ευγενικές συνήθειες στο σκι. «Κοιτάζετε πριν πηδήξετε». – Χρησιμοποιείστε σύνεση όταν κάνετε άλματα στις πλαγιές ειδικά σε πάρκα και πίστες snowboard.

 

Wilderness Medicine Letter, Volume 19, Number 2, Spring 2002

 

http://www.wms.org/education/Skiing%20and%...ries%202000.htm

 

Την μεταφραση επιμεληθηκε η Yota.

 

Για συζητηση στο θεμα εδω