Άρθρα

Aσφάλεια Στο Βουνό

Τα παρακάτω είναι μια συνοπτική καταγραφή των σημαντικότερων σημείων που διδάσκονται σε οδηγούς βουνού, για να συμβουλεύουν «μη έμπειρους πελάτες» στο Γαλλικό σύστημα.

 

Το πρώτο πράγμα που θα ακούσεις σε οποιαδήποτε σχολή βουνού είναι «το βουνό θέλει σεβασμό».

Στο βουνό υπάρχει ένας χρυσός κανόνας αν δεν είσαι μέσα σε χιονοδρομικό. Υπάρχει ομάδα. Η ομάδα έχει αρχηγό/οδηγό. Αν είσαι μόνος σου είσαι ο αρχηγός του εαυτού σου. Αν δεν είσαι ο αρχηγός αναρωτήσου ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις, και αν δεν του έχεις απόλυτη εμπιστοσύνη μην τον ακολουθείς. Αν είσαι ο αρχηγός και δεν είσαι σίγουρος 100% ότι ξέρεις τι κάνεις, μην το κάνεις, θα υπάρξει μια άλλη μέρα που θα είσαι 100% σίγουρος.

 

Πολλές φορές νομίζεις ότι είσαι στο χιονοδρομικό ενώ έχεις μεταφερθεί στο βουνό. Το κρίσιμο είναι να αναγνωρίσεις πότε φεύγεις από το χιονοδρομικό και είσαι πια στο βουνό, ώστε πριν φύγεις, να ξέρεις επακριβώς τι κάνεις, που θα πας, και τι κινδύνους μπορεί να αντιμετωπίσεις. Για παράδειγμα στα δέντρα στη Βασιλίτσα σε απόσταση 100 μέτρων από πίστα έχει σημεία με χιονοστιβάδα. Αν γίνει ατύχημα εκεί δεν θα το καταλάβει κανένας. Παράλληλα ακόμα και κάποιος να σπάσει το πόδι του, μόνος του εκεί κινδυνεύει, μιας και δεν θα μπορεί να ενημερώσει. Τέλος πρέπει όλοι να σκεφτούμε σενάρια όπως στα Καλάβρυτα πχ στα δέντρα της Άρτεμης κάποιος να έχει τραυματισμό. Αν η ομάδα είναι μόνο δυο, ο δεύτερος θα είναι πάρα πολύ δύσκολο να θυμηθεί επακριβώς το σημείο που άφησε τον τραυματία. Αν κάνει λάθος τα πράγματα θα γίνουν δύσκολα πάρα πολύ γρήγορα.

 

Ποτέ μην ξεχνάτε να αλλάζετε τρόπο σκέψης κάθε φορά που κάνετε έστω και λίγα μέτρα μακρυά από χιονοδρομικό, εκεί που δεν είσαι πια ορατός.

Στο βουνό αν σε κλείσει ο καιρός είσαι όσο δυνατός είναι ο εξοπλισμός σου. Ο εξοπλισμός σου είναι όσο δυνατός τον έχεις κρατήσει με την σωστή συντήρηση και είναι χρήσιμος μόνο εάν ξέρεις να τον χρησιμοποιείς. Οι πιο πολλές ιστορίες ατυχημάτων ξεκινούν με ένα απλό μικρό ελλάτωμα στον εξοπλισμό. Ακολουθούν μερικά σημεία που σχεδόν δωρεάν μπορείς να αυξήσεις τις πιθανότητές για σένα ή κυρίως για άλλους, εάν συμβεί κάτι.

-GPS Track live. Όλα τα κινητά έχουν πια GPS ενσωματωμένο και μπορούν να στείλουν σήμα live. Πριν φύγεις για εκτός πίστας κάποιος να ξέρει ότι είσαι εκεί και την πιθανή διαδρομή σου. Δυο μπαταρίες και δύο κάρτες διαφορετικής εταιρίας μαζί, οι μπαταριες και το κινητό στην μέσα τσέπη του μπουφάν. Μια ακόμα εξαιρετική ιδέα είναι το VHF.

-Σοκολάτα, energy bars, νερό, αναπτήρας, αλουμινοκουβέρτα στην πίσω πλάτη του μπουφάν ή στο σακίδιο. Προφανώς ότι παραπάνω υπάρχει σε φαρμακείο είναι χρήσιμο.

 

-Ηeat bars.

-ABS/ARVA/Φτυάρι/Sonda

 

Εκπαίδευση: Στην Ελλάδα δυστυχώς η εκπαίδευση των χιονοδρόμων στο βουνό είναι μηδαμινή. Πρέπει όλοι να αναγνωρίσουμε ότι δεν έχουμε την εκπαίδευση για να πάμε εκτός πίστας, τυχαία πάμε και μπαίνουμε σε επικίνδυνες καταστάσεις. Πρέπει όσο πιο συχνά μπορούμε να κάνουμε μαθήματα σκι/snowboard αλλά και κάθε είδους σεμινάριο ή course που θα μας βοηθήσει να είμαστε πιο ασφαλείς στο βουνό.

Χιονοστιβάδες: Δεν ξέρεις τι είναι η χιονοστιβάδα. Αν νομίζεις ότι ξέρεις μπορεί να κάνεις λάθος. Αν ξέρεις είσαι οδηγός βουνού, που θα σου πει «δεν ξέρω, συχνά κάνω και εγώ λάθη στην εκτίμηση». Ρώτα τους πιστέρ και όσους ξέρουν το βουνό για την ημέρα και τα επικίνδυνα σημεία.  Oι χιονοστιβάδες που είναι επικίνδυνες στα Ελληνικά βουνά και χιονοδρομικά είναι καλά τεκμηριωμένες με τα χρόνια. Έχουν όλες δύο χαρακτηριστικά: Όσοι τις ξέρουν δεν θέλουν να μπλέξουν μαζί τους, και κάποιες φορές φεύγουν, όταν νόμιζαν ότι δεν θα φύγουν.

 

Φρύδια: Στην Ελλάδα έχουμε νεκρούς από φρύδια. Αν δεν ξέρεις τι είναι και πως φτιάχνονται μην φύγεις από τον χώρο του χιονοδρομικού. Ειδικά ο Παρνασσός στις εκτός πίστας διαδρομές του έχει πάρα πολλά σημεία με τυφλά φρύδια που δεν θα τα καταλάβεις παρά μόνο όταν είναι αργά. Τα φρύδια τα ξέρουν μόνο όσοι ξέρουν πάρα πολύ καλά την περιοχή, αν δεν την ξέρεις τα φρύδια μπορεί να είναι εκεί που δεν τα περιμένεις.

Καιρός – θερμοκρασίες:  Ότι λάθος και να κάνεις στον εξοπλισμό σου θα πονέσει μέρες με πολύ κρύο. Αν είναι χοντρό το λάθος και πολύ το κρύο, θα πονέσει πολύ. Απο πάνω μέχρι κάτω έλεγχος στο σπίτι.

Καιρός – σύννεφα: Αν έχει κούμουλα μπορεί να έχει ήλιο, μπορεί να βρέξει, μπορεί και να χιονίσει. Αν δεν έχει κούμουλα μέχρι το μεσημέρι και έχει υψηλή πίεση κάνε ότι καταλαβαίνεις. Αν δεν βλέπεις τα κούμουλα ή δεν ξέρεις τι είναι μην πας. Ο εχθρός σου είναι το κούμουλο που μπορεί να μετατραπεί σε cumulonimbus ή nimbostratus αλλά ακόμα και ένα απλό κούμουλο μπορεί να βάλει την ομίχλη που θα σε αποπροσανατολίσει. Σε περιπτώσεις θερμού μετώπου ο καιρός σχεδόν σίγουρα θα κλείσει, σε ψυχρό μέτωπο ο καιρός θα κλείσει απότομα και τα μεγάλα βουνά ακόμα και χωρίς μέτωπο μπορούν να δημιουργήσουν σύννεφα ακόμα και καταιγίδες πάρα πολύ γρήγορα.

Καιρός γενικά: Βουνό είναι ότι θέλει θα κάνει. Στο υποθετικό σενάριο που υπάρχει ήλιος ή/και νερό μπορεί και να χιονίσει και να βρέξει ΔΕΝ είσαι αγριολούλουδο. Ο καιρός σε κάθε βουνό μπορεί να κλείσει το χειμώνα, αλλά και τις άλλες εποχές σε απίστευτα σύντομο χρονικό διάστημα. Αν νομίζεις ότι προλαβαίνεις μπορεί και να έχεις άδικο. «αν σου αρέσει ο καιρός σε λίγο μπορεί να αλλάξει, αν δεν σου αρέσει ο καιρός κάνε υπομονή θα αλλάξει».

Χρήματα: Ναι θα κοστίσει. Αν δεν έχεις τη δυνατότητα μπορείς να πας για συμβουλές στον πλησιέστερο βουνίσιο άνθρωπο για έλεγχο εξοπλισμού και γνώσεων. Σακούλες στις μπότες, στρώσεις ρούχα, αδιάβροχο παντελόνι, και φθηνά αξιόπιστα χειμερινά ρούχα υπάρχουν. Το -2 wind chill πολλοί το έχουν, το -16 μόνο οι πλούσιοι και οι βουνίσιοι. Δεν έχεις το -30wind chill με αυτό το μπουφαν. Κανένας δεν το έχει με αυτό το μπουφαν μόνο.

Υψόμετρο: Σε υψόμετρο 2000 μέτρων χωρίς νερό δεν μπορείς να ανέβεις 200 μέτρα σε αφράτο χιόνι αν έχεις κοιμηθεί στο επίπεδο της θάλασσας. Εσύ που μπορείς δεν μπορείς στα 4.000.

 

Νύχτα: Θα καταβάλεις κάθε δυνατή προσπάθεια ότι κάνεις να το κάνεις νωρίς. Αν χτυπήσεις στον Παρνασσό πχ 15.35 τον Γενάρη, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι, και να σε έχουν εντοπίσει με συντεταγμένες, θα έρθει βοήθεια πριν βραδυάσει και θα κατέβεις πριν το επόμενο πρωι. Η νύχτα είναι ο εχθρός σου.

 

Ομάδα: Μόνος σου είσαι ο αρχηγός. Αν είστε δύο, ο ένας είναι ο αρχηγός και αν χτυπήσει κάποιος υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, αν χτυπήσουν και οι δύο το πρόβλημα πολύ μεγαλύτερο. Αν είστε τρεις ο ένας πρέπει να είναι σε θέση πάντα που ότι και να γίνει να μπορεί να ενημερώσει κλπ. Η κίνηση της ομάδας στο βουνό πρέπει να είναι τέτοια που θα χτυπήσει μόνος ένας, και πάντα υπάρχει κάποιος που μπορεί να δει και να ενημερώσει.

Σε περίπτωση ατυχήματος: Η Ελλάδα όσον αφορά το ποιός θα σε σώσει στο βουνό δεν είναι Γαλλία και η Γαλλία δεν είναι Ελβετία και η Ελβετία δεν είναι Αμερική. Δεν μπορείς να βασιστείς στην διάσωση από άλλους στην Ελλάδα πια δυστυχώς.

 

Το κινητό πάντα με μπαταρία και 112.112.112. Δυο κάρτες μέσα και δυο μπαταρίες. Αν δεις ότι έπεσε ο φίλος σου σε κάποια απόσταση και δεν ξέρεις αν έχει χτυπήσει, μην ξεκινήσεις να βοηθήσεις επιτόπου, ενημέρωσε πρώτα. Αν έπεσε αυτός κάπου θα υπάρχει κάτι που θα ρίξει και εσένα. Μονο εάν είσαι 100% βέβαιος ότι έχει ενημερωθεί και τρίτος ο οποίος είναι σε θέση να ενημερώσει τις αρχές πάλεψε να πλησιάσεις. Ευθεία για το πλησιέστερο χιονοδρομικό/άνθρωπο να ενημερώσεις. Πάτα σημείο στο gps. Μην ρισκάρεις. Αν ενημερώσεις το πιο πιθανό είναι να τον έσωσες. Το 112 πρέπει να είναι η πρώτη σου κίνηση.

Αν κάποιος φύγει κάτω σε μια πλαγιά, και εσύ για πας σε αυτόν θα πρέπει να ανέβεις μετά για να φτάσεις στο χιονοδρομικό, ενώ από εκεί που είσαι με 5 λεπτά σκι φτάνεις στο χιονοδρομικό, πήγαινε πρώτα να ενημερώσεις, αν δεν πιάνει το τηλέφωνο. Κάνε πρώτα το τηλέφωνο και μόνο αν ενημέρωσες ξεκίνα για τον φίλο σου. Αν δεν πιάνει το κινητό, φύγε για να ενημερώσεις ή πλησίασε τον μόνο αν είσαι απόλυτα σίγουρος ότι δεν κινδυνέυεις. Σιγουρέψου για την τελευταία σου γνωστή θέση με ακρίβεια.

 

Τα σεμινάρια πρώτων βοηθειών είναι ο καλύτερος σου σύμμαχος, μαζί με την ψυχραιμία σου. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μετά το πρώτο σεμινάριο πρέπει να το επαναλάβεις σε σύντομο χρονικό διάστημα δυο – τρεις φορές για να το εμπεδώσεις και να μπορείς να είσαι ψύχραιμος, όταν χρειαστεί να ανατρέξεις στη μνήμη σου.

Διατήρησε την ψυχραιμία σου. Το μόνο που έχεις να θυμάσαι είναι να αναπνεύσεις. Ξεκίνα να αναπνέεις αργά και κανονικά.

 

Αν είσαι μόνος: Το ποτάμι πάει κάτω, μην ανέβεις. Λίγο πριν πέσει ο ήλιος έχεις να πάρεις μια απόφαση. Αν δεν είσαι απόλυτα σίγουρος μην ανέβεις. Αντέχεις στο κρυο ένα βράδυ ζωντανός στην Ελλάδα (και στις Άλπεις) αν το πιστέψεις, παραμείνεις σε κίνηση και δεν κοιμηθείς. Κουνήσου και το έχεις. Ακόμα και με κάταγμα μπορείς να κινηθείς για να διατηρήσεις τη θερμοκρασία σου. Χάρτης, gps, φεγγάρι κάποια κορφή μπορεί να σε προσανατολίσουν.

Το νερό από το χιόνι δεν είναι νερό της βρύσης, το ίδιο και νερό από ποτάμια, μην πιείς αν δεν είσαι σίγουρος.

Στην Ελλάδα έχουμε νεκρούς ακόμα και στα μικρά υψόμετρα. ΄Ηταν μόνοι ή ο οδηγός έκανε λάθος και το βουνό τους σκότωσε. Στα Ελληνικά βουνά κυκλοφορούν έμπειροι άνθρωποι. Ρωτήστε τους.

Συνοπτικά το ζήτημα είναι να καταλάβεις ότι έχεις φύγει από μια περιοχή με γνωστούς γενικά κανόνες, ελεγχόμενες συνθήκες ασφαλείας και έχεις ξαφνικά να ζήσεις σε ένα βουνό. Έχεις μεταφερθεί σε ένα περιβάλλον σε υψόμετρο, για το οποίο πρέπει να ξέρεις από βουνό. Για όσους δεν ξέρουν σας παρακαλούμε δείξτε πολύ προσοχή. Σε πολλά χιονοδρομικά μια στροφή σε μεταφέρει ξαφνικά στο βουνό. Σημαντικότερος κανόνας σκέψης εκεί είναι η Μέθοδος 3 χ 3.

 

by Κοstas Politis

 

Ακόμα κι αν μιλάμε για χιονοδρομία ή πεζοπορία

σε σημείο απομακρυσμένο από τα όρια ενός χιονοδρομικού ,

τότε μιλάμε για βουνό και συμπεριφερόμαστε διαφορετικά.

 

Ο βασικός κανόνας λοιπόν για να προσεγγίσει κάποιος ένα βουνό ,είναι η Μέθοδος 3Χ3.

Εξετάζουμε 3 παράγοντες – Τον καιρό, το πεδίο και τον ανθρώπινο παράγοντα –

σε 3 διαφορετικά στάδια – Πριν , κατά την άφιξη στο πεδίο και κατα την διάρκεια της δραστηριότητας.

 

Το κεφάλαιο αυτό είναι πολύ μεγάλο, θα μπορούσαμε να γράφουμε σελίδες και οι γνώσεις που αποκτάμαι για να το εφαρμόσουμε δεν σταματάνε ποτέ.

 

Περιληπτικά μόνο λίγα πράγματα…

ας πούμε οτι σαν στόχο έχουμε μια εξόρμηση για ορ.σκι στο Χ βουνό.

 

Τον Καιρό λοιπόν για το Χ βουνό τον παρακολουθούμε μια εβδομάδα πριν τουλάχιστον.

Τι χιόνι έχει ρίξει, αν έχει ρίξει , πώς το έχει ρίξει , με τι αέρα, θερμοκρασίες, εναλλαγές θερμοκρασίας, βροχή κλπ.

Τον καιρό τον παρακολουθούμε όταν φτάσουμε στο βουνό αλλά και κατά την διάρκεια της δραστηριότητας μας. πχ έβγαλε συννεφα? θα κλεισει ο καιρός? αστάθειες?

 

Το πεδίο το μελετάμε πριν πάμε βουνό.

Βγάζουμε την διαδρομή μας αλλά και εναλλακτικές διαδρομές.

Βλέπουμε τις κλίσεις που θέλουμε να ανέβουμε αλλά και να σκιάρουμε, τις υψομετρικές διαφορές κλπ. Προσωπικά επίσης βάζω στο gps συντεταγμένες από θέσεις κλειδιά της διαδρομής.

Προσανοτιλσμοί πλαγιάς.

Το πεδίο το μελετάμε επίσης με το που φτάσουμε πριν ξεκινήσουμε την δραστηριότητα,

αλλά και πολύ σημαντικό κατά την διάρκεια!

πχ να τραβερσάρουμε την πλαγιά? – θα κοπεί? – τι στοιχεία μαζέψαμε όλη την εβδομάδα? – τομή χιονιού κλπ

 

O ανΘρώπινος παράγοντας έχει να κάνει με εμάς και την ομάδα μας.

Ποιοί θα πάμε? πόσοι θα είμαστε? Αν είμαστε παραπάνω από 3-4 είναι πρόβλημα .

έχουμε όλοι και σε καλή κατάσταση full εξοπλισμό? οι υπόλοιποι που είναι μαζί τι γνώσεις έχουν?

είναι ομοιογενής η ομάδα?

Έλεγχος εξοπλισμού κατά την άφιξη , είναι ok η ομάδα? ορίστηκε αρχηγός?

φυσική κατάσταση για την διαδρομή?

Η ψυχολογία είναι καλή κατά την διάρκεια της δραστηριότητας?

Η φυσική κατάσταση επίσης καλή? κάποιος κουράστηκε? φοβήθηκε?

 

Η δύναμη της ομάδας μετριέται από τον πιό αδύναμο και η ταχύτητα της από τον πιό αργό.

 

 

Αν λοιπόν οι 2 από τους 3 παράγοντες που εξετάζουμε βγαίνουν αρνητικοί ,

τότε το project ακυρώνεται!

 

Όπως καταλαβαίνετε η μέθοδος 3Χ3 εξετάζει αντικειμενικούς και υποκειμενικούς κινδύνους.

Το σίγουρο είναι ότι αντικειμενικοί κίνδυνοι πάντα θα υπάρχουν και είναι σίγουρο ότι θα τύχουν σε κάποιον που έχει συχνές επαφές με το βουνό.

Το θέμα είναι πόσο έτοιμος (και τυχερός) είναι κάποιος να τους αντιμετωπίσει όταν έρθει η ώρα.

 

 

Υπενθύμιση προς όλους ότι δεν πηγαίνουμε σε υψόμετρο χωρίς σχεδιασμό και γνώση της διαδρομής, σύστημα επικοινωνίας ανάγκης, GPS, χάρτη έντυπο, αλυσίδες, γλυκό, νερό, αλουμινοκουβέρτα και κάυσιμο. Επίσης δεν πηγαίνουμε άυπνοι, μόνοι, μεθυσμένοι και με εμφανή ελλατώματα ή πιθανά προβλήματα στον εξοπλισμό μας . Από 0,00001 μέτρα μέχρι 8000

 

Πώς Να Επιβιώσετε Από Μια Χιονοστιβάδα

Αυθεντικό άρθρο από το Art of Manliness | Απόδοση στην Ελληνική γλώσσα: panchristo

Δημοσιευμένη  εικόνα

Την προηγούμενη χρονιά, 25 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας χιονοστοιβάδων στις ΗΠΑ. Το νούμερο μπορεί να μη δείχνει πολύ μεγάλο, αλλά είναι κατά 23 μεγαλύτερο από τα θύματα καρχαριών πέρυσι, και 25 περισσότερα από όσα έχουν σκοτωθεί από Yeti :P .
Τα θύματα συνήθως είναι ερασιτέχνες θιασώτες της άγριας πλευράς του βουνού – σκιέρ, σνοουμπόρντερς, αναρριχητές ή αναβάτες snowmobile. Ειδικά οι τελευταίοι απαριθμούν διπλάσια θύματα απ’ ότι τα υπόλοιπα γκρουπ, κυρίως λόγω του αυξανόμενου αριθμού τους, καθώς επίσης γιατί το βάρος του snowmobile μαζί με του αναβάτη είναι πολύ μεγαλύτερο από έναν άνθρωπο με σκι – πράγμα που καθιστά πιθανότερη την διάρρηξη του αδύναμου στρώματος στη χιονόστρωση και να προκαλέσει χιονοστοιβάδα. Τα θύματα των χιονοστοιβάδων είναι συχνά εκείνοι που επιλέγουν να πάρουν αυτό το ρίσκο, αφήνοντας κατά μέρος τις προειδοποιήσεις ασφαλείας προς χάριν της επιδίωξης των στόχων τους και το 89% εξ αυτών είναι άνδρες.

Ενώ η πλειοψηφία των χιονοστοιβάδων συμβαίνουν από φυσιολογικά αίτια, το 90% των θανάτων από χιονοστοιβάδα οφείλεται στο θύμα το ίδιο ή την παρέα του που το προκάλεσε. Οι χιονοστοιβάδες δηλαδή, δεν είναι ατυχήματα “μπαμπούλες” και υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε να σας παρασύρει μια ή να αυξήσετε τις πιθανότητες επιβίωσής σας αν σας παρασύρει. Στην Οκλαχόμα, η απειλή της χιονοστοιβάδας είναι περί το 0%. Η Sarah Carpenter, δάσκαλος στο American Avalanche Institute εξηγεί πώς να προετοιμαζόμαστε, να επιβιώνουμε και να βοηθούμε έναν φίλο από μια χιονοστοιβάδα.

Προετοιμασία
Προφανώς ο καλύττερος τρόποςγια να επιβιώσετε από μια χιονοστοιβάδα είναι να μην βρεθείτε καν εκεί όταν συμβεί. Οπότε, πώς το πετυχαίνουμε αυτό;

Εκπαίδευση
Οι χιονοστοιβάδες δεν θα είναι ποτέ 100% αποφευκτέες, αλλά η κατανόηση και η παρατήρηση των στοιχείων που τις προκαλούν συνήθως, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο να γίνετε θύμα μιας.
Οι παράγοντες που αυξάνουν (ή εξαλείφουν) την πιθανότητα να συμβεί μια χιονοστοιβάδα είναι εκπληκτικά περίπλοκοι – πράγματα όπως ο καιρός, ο ήλιος, η θερμοκρασία, ο άνεμος, η κλίση της πλαγιάς και οι συνθήκες της χιονόστρωσης, όλα παίζουν κάποιο ρόλο. Επίσης ο κίνδυνος πρόκλησης χιονοστοιβάδας μπορεί να κυμαίνεται μέσα στην ίδια ημέρα ακόμα και ωριαία καθώς οι συνθήκες αλλάζουν.
Έτσι, η ικανότητα να ερευνούμε για πιθανές δυνητικά χιονοστοιβάδες απαιτεί ένα μεγάλο γνώσεων αλλά και δεξιοτήτων.
Θα πρέπει να γνωρίζει κανείς πώς να διενεργεί μετρήσεις για τη κλίση της πλαγιάς και να δοκιμάζει την σταθερότητα της χιονόστρωσης, καθως επίσης να γνωρίζει πώς να ψάξει για θαμμένα θύματα χρησιμοποιώντας έναν κατάλληλο πομποδέκτη.
Προκειμένου να μάθει κανείς αυτές τις σωτήριες γνώσεις και δεξιότητες, προτείνεται να παρακολουθήσει κάποιον κύκλο σεμιναρίων για ασφάλεια και διάσωση σε χιονοστοιβάδες.
Οποιοσδήποτε οδηγός βουνού ή χιονοδρομίας θα σας πει το ίδιο: αν πρόκειται να εξορμήσετε στο παρθένο μέρος του βουνού, χρειάζεται να παρακολουθήσετε μαθήματα σχετικά με τις χιονοστοιβάδες.
Επαγγελματίες εκπαιδευμένοι στις χιονοστοιβάδες είναι μόνο το 1% των θυμάτων και το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να σκέφτεστε και να ενεργείτε σαν ένας από αυτούς.

Εξοπλισμός
Επιπλέον των γνώσεων και των δεξιοτήτων σας, θα πρέπει να έχετε μαζί σας κάποιον εξοπλισμό μαζί σας.
Πομποδέκτης. Μερικές φορές αυτό που αναφέρεται ως πομπός απλά, είναι ένας πομποδέκτης που εκπέμπει και λαμβάνει ηλεκτρομαγνητικά σήματα. Αν είστε θαμμένοι από μια χιονοστοιβάδα, τα σήματα από τον πομπό σας θα επιτρέψει στον συνοδοιπόρο σας να σας βρει. Προφανώς όμως, πρέπει να φοράτε και οι δύο έναν, και πρέπει να τον έχετε ενεργοποιήσει όταν ξεκινάτε. Πολλοί έχουν πεθάνοι γιατί θάφτηκαν από μια χιονοστοιβάδα με τον πομποδέκτη τους ρυθμισμένο στη θέση “Λήψη”. Επίσης η χρήση του απαιτεί καποια εξοικείωση, οπότε θα πρέπει να έχετε εξασκηθεί στη χρήση πριν τη περιπέτειά σας στη φύση.
Ράβδος ανεύρεσης. Η χρήση ενός πομποδέκτη θα σας φέρει αρκετά κοντά στο θύμα, όμως η ράβδος ανεύρεσης θα σας επιτρέψει να τον εντοπίσετε με ακρίβεια μέσα στο χιόνι. Το καλύτερο είδος είναι οι πτυσσόμενες που μπορείτε να έχετε μαζί σας μέσα στο σακίδιο και αναπτύσσονται όπως μια ράβδος για σκηνή. Υπάρχουν επίσης μπατόν του σκι που βιδώνονται και ενώνονται δημιουργώντας μια ράβδο ανεύρεσης. Αν χάσετε την ράβδο σας σε μια χιονοστοιβάδα, σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε ένα μακρύ κλαδί δέντρου – είναι καλύτερο από το τίποτα.
Φτυάρι. Σκάβοντας με φτυάρι είναι σχεδόν 5 φορές πιο γρήγορο από το να σκάψετε με το χέρι και καθώς θα αναφέρουμε παρακάτω, η ταχύτητα ανασκαφής είναι απολύτως κρίσιμη στο να σώσετε τη ζωή ενός θύματος χιονοστοιβάδας.

Τί να κάνετε αν εγκλωβιστείτε σε χιονοστοιβάδα
Η Sarah λέει ότι “αν εγκλωβιστείτε σε μια χιονοστοιβάδα, το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να προσπαθήσετε να βγείτε από αυτη”. Σωστή συμβουλή, αλλά πώς το κάνει κανείς αυτό;
Όταν ξεκινά η χιονοστοιβάδα
Αν η χιονοστοιβάδα ξεκινήσει ακριβώς κάτω από τα πόδια σας, προσπαθήστε να τρέξετε προς τα πάνω ή προς το πλάι. Αν πάλι φοράτε σκι ή σνόουμπορντ στα πόδια σας, κατευθυνθείτε αρχικά προς τη γραμμή πτώσης για να αναπτύξετε κάπως ταχύτητα, και μετά ξανοιχτείτε προς το πλάι και εκτός της χιονοστοιβάδας. Αν οδηγείτε snowmobile, συνεχίστε προς την κατεύθυνση που πηγαίνατε και αναπτύξτε ταχύτητα εκτός του κυλιόμενου όγκου χιονιού.
Αν βλέπετε ότι δεν θα τα καταφέρετε να ξεφύγετε, απαλλαχτείτε από σκι, μπατόν και λοιπό εξοπλισμό – θα χρειαστεί να είστε όσο πιο ελαφρύς γίνεται ώστε να “επιπλέετε” περισσότερο και να ελαχιστοποιήσετε το πόσο θα βυθιστείτε μέσα στη χιονοστοιβάδα.

Δημοσιευμένη  εικόνα

Άπαξ και το χιόνι σας κυκλώσει, “κολυμπήστε” προσπαθώντας να μείνετε στην επιφάνεια του χιονιού. Ίσως έχετε ακούσει ότι πρέπει να τοποθετήσετε το σώμα σας σαν να κάνετε surf με το σώμα σας για σανίδα σε ένα κύμα, αλλά αυτό θα σας παρασύρει προς το κάτω μέρος της χιονοστοιβάδας, εκεί που υπάρχει στροβιλισμός και εναπόθεση του χιονιού – ένα σημείο που δεν θέλετε να βρεθείτε. Αντίθετα, πρέπει να γυρίσετε και να ακουμπήσετε στη πλάτη σας, με τα πόδια προς το κάτω μέρος της πλαγιάς. Προσπαθήστε να κολυμπήσετε ύπτιο και να κατευθυνθείτε προς τα πάνω.Μπορείτε επίσης να προσπαθήσετε να βρείτε κάποια στήριξη μέσα στη πλαγιά – στο στρώμα πάνω στο οποίο ολισθαίνει η χιονοστοιβάδα – με τα πόδια σας προκειμένου να επιβραδύνετε την κάθοδός σας.
Ίσως έχετε ακούσει επίσης ότι πρέπει να προσπαθήσετε να συρθείτε πίσω από βράχια και δέντρα, αλλά αυτό είναι κακή ιδέα. Τα βράχια και τα δέντρα επιβραδύνουν το χιόνι και τείνουν να το συσσωρεύουν. Κρυβόμενοι πίσω από ένα δέντρο ή βράχο απλά θα θαφτείτε κάτω από περισσότερο χιόνι.
Αν μπορείτε να πιαστείτε από ένα δέντρο, κάντε το. Αλλά το να το λες απ’ το να το κάνεις ακούγεται πολύ ευκολότερο. “Το να πιαστείς από ένα δέντρο είναι πολύ λιγότερο πιθανό απ’ ότι ακούγεται, καθώς οι χιονοστοιβάδες μετακινούνται με μεγάλες ταχύτητες” λέει η Sarah. “Το να αρπάζεσαι από δέντρα είναι πιο πιθανό όταν η χιονοστοιβάδα μόλις έχει προκληθεί. Είναι πολύ πιο απίθανο όσο έχει αποκτήσει αδράνεια”. Πράγματι, οι χιονοστοιβάδες μπορούν να κινηθούν με 100-120 χλμ/ώρα!

Αν θαφτείτε από τη χιονοστοιβάδα
Αν σας θάψει η χιονοστοιβάδα, και είστε ζωντανοί, πρέπει να θεωρείτε τον εαυτό σας τυχερό. Περίπου το ⅓ των θυμάτων σκοτώνονται εξαιτίας κάποιου τραυματισμού. Η χιονοστοιβάδα μπορεί να σας πετάξει πάνω σε κάποιο δέντρο ή πάνω από κάποιο βράχο και οι προσχώσεις που συγκεντρώνονται κατά τη κάθοδό της μπορούν να σας χτυπήσουν πολύ άσχημα.

Με το που σταματήσει να κινείται η χιονοστοιβάδα, θα αρχίσει να πήζει γύρω σας σαν τσιμέντο. πότε το περιθώριο που έχετε στη διάθεσή σας είναι πολύ μικρό.

Δημοσιευμένη  εικόνα

Αμέσως δημιουργήστε έναν θύλακα αέρα βάζοντας τον βραχίονα μπροστά στο πρόσωπό σας – αυτό θα σας δώσει λίγο χώρο για να αναπνέετε. Καθώς το χιόνι στερεοποιείται, πάρτε μια βαθιά ανάσα. Αυτό διογκώνει τον θώρακά σας και σας παρέχει περισσότερο χώρο καθώς το χιόνι σκληραίνει γύρω σας. Αν είστε κοντά στην επιφάνεια, προσπαθήστε με το χέρι σας ή με το πόδι σας να διαπεράσετε το χιόνι. Αυτό προφανώς θα κάνει την ανεύρεσή σας ευκολότερη.
Αλλά προς τα πού είναι η επιφάνεια; Ίσως έχετε ακούσει το κόλπο στο οποίο φτύνετε για να δείτε προς τα πού είναι το πάνω. Κατά πάσα πιθανότητα όμως θα είστε τόσο θαμμένοι που αυτό θα είναι αρκετά δύσκολο και απλά η νώση του πού βρίσκεται η επιφάνεια δε θα σας βοηθήσει και πολύ. Εκτός αν είστε πολύ κοντά στην επιφάνεια, το χιόνι θα σκληρύνει τόσο πολύ που θα είναι αδύνατο να ξεθαφτείτε μόνοι σας.

Το πιο σημαντικό είναι να παραμείνετε όσο το δυνατόν ψύχραιμοι, που η Sarah ισχυρίζεται ότι είναι “πιο εύκολο να το λές παρά να το κάνεις”. Όμως, όσο πιο ψύχραιμος είσαι, αναπνέεις πιο αργά και καταναλώνεις το διαθέσιμο οξυγόνο πιο αργά. Ούτε να φωνάζετε – το χιόνι είναι τόσο ηχομονωτικό που οι διασώστες δεν θα σας ακούσουν. Απλά πρέπει να περιμένετε μέχρι κάποιος φίλος σας να σας σώσει. Ας ελπίσουμε ότι είναι προετοιμασμένος.

Τι να κάνετε αν κάποιος από τη παρέα θαφτεί σε χιονοστοιβάδα.
Αν δείτε μια χιονοστοιβάδα να γλιστράει προς κάποιον φίλο σας, προσπαθήστε να τον κοιτάτε συνέχεια για να εντοπίσετε πού ακριβώς θα σταματήσει. Με το που θα σταματήσει η χιονοστοιβάδα, μπορείτε να είστε σίγουροι ότι ο κίνδυνος πέρασε και ξεκινήστε να τον αναζητάτε.
Μη τρέξετε να φωνάξετε βοήθεια. Μπορεί να ακούγεται παράλογο, αλλά ένα από τα χειρότερα που μπορείτε να κάνετε για τον φίλο σας είναι να πάτε προς άγραν βοήθειας σε κάποιον κοντινό σταθμό. Η επιβίωση σε μια χιονοστοιβάδα είναι θέμα χρόνου. Υπάρχουν διάφορα στατιστικά σχετικά με τα ποσοστά επιβίωσης, αλλά γενικά μιλώντας, η μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης ενός θύματος είναι μέσα στα πρώτα 15 λεπτά από τη στιγμή που θα θαφτεί. Αν το θύμα δεν έχει σκοτωθεί εξαιτίας κάποιου σοβαρού τραυματισμού, έχει περίπου 90% πιθανότητες να επιβιώσει αν διασωθεί εντός του προαναφερθέντος χρονικού περιθωρίου. Στα 30 λεπτά μετά, οι πιθανότητές του πέφτουν στο 45%. Οπότε ξανά, είναι ουσιώδες να ξεκινήσετε τις προσπάθειες διάσωσης αμέσως. Αν δεν φοράγατε μπομποδέκτες, αρχίστε να ψάχνετε για “σημάδια στην επιφάνεια – σκι, μπατόν, γάντια, σκούφους”. λέει η Sarah. Τονίζει επίσης, “συχνά, οι άνθρωποι οι άνθρωποι είναι θαμμένοι πλησίον αυτών των ενδείξεων. Άλλα πιθανά σημεία ταφής που θα πρέπει να διερευνηθούν με μια ράβδο ανεύρεσης – πάνω από βράχους και δέντρα, στην εξωτερική πλευρά της τροχιάς (αν η χιονοστοιβάδα ακολουθήσει καμπύλη πορεία), και σε αναβαθμούς του φυσικού εδάφους. Αυτά τα σημεία είναι πιθανά σημεία ταφής, βασισμένα στην δυναμική που έχει το κινούμενο χιόνι”.

Πώς να σκάψετε για να ελευθερώσετε ένα θύμα χιονοστοιβάδας.
Όταν φαντάζεστε τον εαυτό σας να σώζει έναν φίλο από χιονοστοιβάδα, μάλλον σκέφτεστε ότι θα τον ψάχνετε ξέφρενα για το πού έχει θαφτεί. Όμως το να τον βρείτε με έναν πομποδέκτη και μια ράβδο ανεύρεσης είναι το έυκολο μέρος. Το να τον ξεθάψετε είναι που παίρνει χρόνο. Στη διαδικασία αυτή, θα χρειαστεί να αφαιρέσετε περίπου 1-2 τόνους χιονιού – καθόλου εύκολο. Έτσι το να καταλάβετε πώς να σκάψετε αποδοτικά και επιτελεστικά είναι εξέχουσας σημασίας για την διάσωση του θύματος. Αν το θύμα είναι θαμμένο κάτω από ένα μέτρο ή λιγότερο χιονιού, απλά ξεκινήστε να σκάβετε σαν τρελός. Αν όμως το χιόνι που τον έχει θάψει είναι περισσότερο, θα πρέπει να επιτάξετε μια από τις δύο στρατηγικές, ανάλογα με το πόσους ανθρώπους έχετε στη διάθεσή σας.
Αν έχετε μια μεγάλη ομάδα εκσκαφέων, ακολουθήστε τη “μέθοδο της ταινίας μεταφοράς”.
Οι διασώστες παίρνουν θέση σαν ένα σμήνος από χήνες σε σχηματισμό V. Ο μπροστινός κάνει το σκάψιμο και σπρώχνει το χιόνι λίγο πίσω του. Οι δύο επόμενοι σπρώχνουν το χιόνι σ΄αυτούς που βρίσκονται πίσω τους κ.ο.κ. Ο πρώτος στη σειρά εναλλάσεται κάθε λεπτό περίπου, έτσι ώστε πάντα να έχει περίσσεις δυνάμεων.
Αν είστε μόνος σας, θα πρέπει να ακολουθήσετε την “έξυπνη μέθοδο σκαψίματος”.

Δημοσιευμένη  εικόνα

Όταν εντοπίσετε κάποιον με μια ράβδο ανεύρεσης και ξέρετε ακριβώς πού είναι θαμμένος, δεν πρέπει να ξεκινήσετε το θάψιμο ακριβώς εκεί που εξέχει η ράβδος, γιατί μπορεί να βρίσκετε στα πόδια του θύματος και σκάβοντας να πετάτε το χιόνι πάνω από τον θύλακα αέρα που έχει το θύμα ο οποίος από το βάρος μπορεί να καταρρεύσει. Απλά θα καταλήξετε με μια τρύπα σε μορφή αντεστραμμένου κώνου που μάλλον δεν θα βρίσκεται στο σημείο από το οποίο αναπνέει.
Αντίθετα, μετακινηθείτε στη κατηφόρα της πλαγιάς περίπου 1,5 μέτρο πιο κάτω από τη ράβδο, και ξεκινήστε να θάβετε προς τα μέσα στη πλαγιά, κατευθείαν προς το σημείο που είναι θαμμένο το θύμα. Για να εξοικονομήσετε χρόνο και ενέργεια, φτυαρίστε το χιόνι στο πλάι σας αντί πίσω σας, μέχρι να φτάσει σε ύψος μέχρι τη μέση σας – μετά σπρώχτε το προς τα κάτω. Αποκαλύψτε το πρόσωπό του και δημιουργήστε μια δίοδο αέρα το συντομότερο δυνατόν. Αν υπάρχουν δύο που φτυαρίζουν, τοποθετήστε τον έναν ακριβώς πιο κάτω από την ράβδο ανεύρεσης, και τον επόμενο σε απόσταση 1,5 φοράς του βάθους στο οποίο έχει εντοπιστεί το θύμα. Θα πρέπει και οι δύο να αρχίσετε να σκάβετε το άνοιγμα, μετακινώντας το χιόνι στο πλάι. Όταν θα χρειαστεί να μετακινείτε το χιόνι πάνω από το ύψος της μέσης σας, αρχίστε να το φτυαρίζετε προς τα κάτω στη πλαγιά – αυτός που βρίσκεται πιο μακριά, εργάζεται στο να διατηρεί το άνοιγμα καθαρό από χιόνι καθώς αυτός που φτυαρίζει κοντά στο θύμα συνεχίζει να φτυαρίζει προς αυτό. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα του στρατηγικού σκαψίματος είναι ότι μπορείτε να δημιουργήσετε μια πλατφόρμα πάνω στην οποία θα τραβήξετε το θύμα και να παρέχετε βοήθεια. Από αυτή τη θέση, θα είναι πιο εύκολο να καθαρίσετε την αναπνευστική οδό, να κάνετε ΚΠΑ (καρδιο-πνευμονική-ανάνηψη) και να παρέχετε πρώτες βοήθειες αν χρειάζεται.