Χρήστος Λάππας

Πώς η Ελλάδα έγινε το σημαντικότερο καταφύγιο της μεσογειακής φώκιας Φόρτωση Text-to-Speech... Το τηλεφώνημα φτάνει συνήθως από κάποιο μικρό νησί του Αιγαίου. Ενας ψαράς, ένας λιμενικός ή ένας κάτοικος έχει εντοπίσει ένα νεογέννητο φωκάκιμόνο του σε μια απομονωμένη παραλία. Είναι εξαντλημένο, αφυδατωμένο και αναζητά τη μητέρα του. Για τους ανθρώπους της MOm, της Εταιρείας για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας, ο χρόνος αρχίζει να μετρά αντίστροφα. Αν το μικρό δεν περισυλλεγεί εγκαίρως, οι πιθανότητες να επιβιώσει είναι ελάχιστες. Πριν από 40 χρόνια αυτό πιθανότατα δεν θα συνέβαινε ποτέ. Τότε, η μεσογειακή φώκια ήταν για πολλούς ένας ανεπιθύμητος επισκέπτης, ένας ανταγωνιστής που κατέστρεφε δίχτυα και «έκλεβε» ψάρια. Οι σκόπιμες θανατώσεις δεν ήταν σπάνιες και ελάχιστοι πίστευαν ότι το είδος είχε μέλλον. «Οταν ξεκινήσαμε, υπήρχαν δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες που προέβλεπαν ότι μετά το 2000 δεν θα υπήρχε μεσογειακή φώκια στην Ελλάδα», θυμάται ο βιολόγος Πάνος Δενδρινός, πρόεδρος της MOm και ένας από τους ανθρώπους που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη διάσωση του είδους. «Η κατάσταση ήταν πραγματικά οριακή». Φροντίδα παρέχεται σε μικρό φωκάκι. [Αρχείο MΟm] Η πραγματικότητα διέψευσε τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις. Σήμερα η Ελλάδα αποτελεί το σημαντικότερο καταφύγιο της φώκιας Monachus monachus, φιλοξενώντας περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού της. Η ανάκαμψη είναι τόσο εντυπωσιακή ώστε τον Δεκέμβριο του 2023 η Διεθνής Eνωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) αναβάθμισε το καθεστώς προστασίας του είδους από «Κινδυνεύον» σε «Ευάλωτο», αναγνωρίζοντας ότι ο πληθυσμός του ακολουθεί πλέον σταθερά ανοδική πορεία. Πίσω από αυτή την εξέλιξη βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό η χώρα μας. Η φώκια που έμαθε να κρύβεται Η μεσογειακή φώκια είναι το σπανιότερο είδος φώκιας στον κόσμο και ένα από τα πιο απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά. Μπορεί να φτάσει τα 2,8 μέτρα σε μήκος και να ξεπεράσει τα 300 κιλά, ενώ χάρη στο υδροδυναμικό σώμα της και τα εξαιρετικά ευαίσθητα μουστάκια της μπορεί να καταδύεται σε βάθη που ξεπερνούν τα 200 μέτρα αναζητώντας ψάρια, χταπόδια και καλαμάρια. Οι περισσότεροι τη συνδέουν με τις θαλάσσιες σπηλιές των ελληνικών ακτών. Στην πραγματικότητα, όμως, οι σπηλιές δεν ήταν ποτέ το φυσικό της σπίτι. «Οι φώκιες δεν εξελίχθηκαν για να ζουν μέσα σε σκοτεινές σπηλιές», εξηγεί ο κ. Δενδρινός. «Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις ανοιχτές αμμουδιές και τις ήσυχες παραλίες όπου γεννούσαν, επειδή εκεί δεν ήταν πλέον ασφαλείς. Η ανθρώπινη παρουσία τις έσπρωξε στα πιο δυσπρόσιτα σημεία των ακτών». Η προσαρμογή αυτή έσωσε το είδος από την άμεση εξαφάνιση, αλλά δημιούργησε νέα προβλήματα. Οι περισσότερες γεννήσεις λαμβάνουν χώρα από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Νοέμβριο, μέσα σε σπηλιές που συχνά πλημμυρίζουν από τα πρώτα φθινοπωρινά κύματα. Δεν είναι λίγες οι φορές που τα νεογέννητα παρασύρονται έξω από το καταφύγιο τους ή χωρίζονται από τη μητέρα τους. Η Ελλάδα φιλοξενεί σήμερα τις σημαντικότερες περιοχές αναπαραγωγής του είδους. Από το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων και τη Γυάρο μέχρι τη Μήλο, την Κίμωλο, τη Λήμνο, τις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα, αλλά και τη Ζάκυνθο και την Κεφαλονιά, η μεσογειακή φώκια εξακολουθεί να βρίσκει τις ήσυχες βραχώδεις ακτές που χρειάζεται για να επιβιώσει. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, οι επιστήμονες καταγράφουν ολοένα και περισσότερες εμφανίσεις σε περιοχές όπου είχε να εμφανιστεί επί δεκαετίες, ένδειξη ότι ο πληθυσμός αρχίζει να ανακτά σταδιακά την ιστορική του εξάπλωση. Επιτήρηση στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων. [Φωτογραφία: Monk Seal Alliance & G. Lecoeur] Ο κύριος Δενδρινός εξηγεί πως αυτή η επιστροφή δεν συνέβη τυχαία. Ηταν αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 από μια μικρή ομάδα νέων επιστημόνων, οι οποίοι πίστεψαν ότι η εξαφάνιση της μεσογειακής φώκιας δεν ήταν αναπόφευκτη. Σύντομα κατάλαβαν, όμως, ότι η επιστήμη από μόνη της δεν θα αρκούσε. «Το πρώτο που έπρεπε να αλλάξει ήταν η αντίληψη της κοινωνίας», ανατρέχει στο παρελθόν ο Πάνος Δενδρινός. «Γιατί όσο ο κόσμος θεωρούσε τη φώκια εχθρό, καμία προστατευόμενη περιοχή και κανένα πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να τη σώσει». Ενα άτυπο δίκτυο πολιτών «Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν ιδρύθηκε η MOm, η μεσογειακή φώκια βρισκόταν στο χαμηλότερο σημείο της ιστορίας της. Ο πληθυσμός της είχε καταρρεύσει, ενώ οι απειλές ήταν καθημερινές. Οι ψαράδες τη θεωρούσαν υπεύθυνη για τις ζημιές στα δίχτυα και την απώλεια μέρους της ψαριάς τους. Σε αρκετές περιοχές η σκόπιμη θανάτωση ενός ζώου αντιμετωπιζόταν σχεδόν ως φυσιολογική πρακτική. Οι φώκιες πυροβολούνταν, δηλητηριάζονταν ή σκοτώνονταν ακόμη και με δυναμίτες», θυμάται ο Πάνος Δενδρινός. «Δεν υπήρχε κακή πρόθεση με την έννοια που την αντιλαμβανόμαστε σήμερα. Οι άνθρωποι πίστευαν πραγματικά ότι υπερασπίζονταν το εισόδημά τους. Επρεπε πρώτα να αλλάξει αυτή η αντίληψη». Σπηλιές που πρέπει να αποφεύγουν οι τουρίστες, καθώς είναι τόποι όπου οι φώκιες γεννούν τα μικρά τους. [Φωτογραφία: Monk Seal Alliance & G. Lecoeur] Από την πρώτη στιγμή, οι άνθρωποι της MOm κατάλαβαν ότι η διάσωση του είδους δεν θα κρινόταν μόνο στις σπηλιές όπου γεννούσαν οι φώκιες ή στα επιστημονικά εργαστήρια. Θα κρινόταν κυρίως στα καφενεία των νησιών, στα αλιευτικά καταφύγια και στις σχολικές αίθουσες. Επί δεκαετίες, επιστήμονες και εθελοντές ταξίδευαν από νησί σε νησί, μιλούσαν με ψαράδες, επισκέπτονταν σχολεία και εξηγούσαν γιατί η μεσογειακή φώκια δεν αποτελεί απλώς ένα σπάνιο ζώο, αλλά έναν κορυφαίο θηρευτή που λειτουργεί ως δείκτης της υγείας ολόκληρου του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Η μεσογειακή φώκια «Συναντώ σήμερα ανθρώπους 40 ετών που μου λένε “ήρθατε στο δημοτικό μας και μας μιλήσατε για τις φώκιες”», θυμάται ο κ. Δενδρινός. «Εκείνα τα παιδιά είναι σήμερα οι άνθρωποι που θα πάρουν το τηλέφωνο όταν δουν μια τραυματισμένη φώκια. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία μας». Η αλλαγή αυτή δεν αποτυπώνεται μόνο στις στατιστικές. Φαίνεται στον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν σήμερα οι κάτοικοι των νησιών. Εκεί όπου κάποτε μια εμφάνιση φώκιας αντιμετωπιζόταν ως πρόβλημα, σήμερα αποτελεί αφορμή για μια κλήση στη MOm ή στο Λιμενικό. Οι επιστήμονες μιλούν πλέον για ένα άτυπο πανελλαδικό δίκτυο πολιτών που λειτουργεί ως τα «μάτια» της προστασίας του είδους. Η κτηνίατρος και καθηγήτρια Συγκριτικής Οφθαλμολογίας και Παθολογίας Εξωτικών και Αγριων Ζώων της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, Αναστασία Κομνηνού, περιθάλπει ένα μικρό φωκάκι. [Αρχείο MOm] H Καλυψώ και ο Κωστής «Η εικόνα που περισσότερο από κάθε άλλη άλλαξε τη σχέση των Ελλήνων με τη μεσογειακή φώκια είναι εκείνη ενός μικρού, ορφανού φωκακιού» περιγράφει ο πρόεδρος της MOm. «Κάθε φθινόπωρο, όταν γεννιούνται τα περισσότερα μικρά, οι έντονες κακοκαιρίες μπορούν να πλημμυρίσουν τις θαλάσσιες σπηλιές ή να παρασύρουν τα νεογέννητα έξω από αυτές. Αλλες φορές η μητέρα δεν επιστρέφει ποτέ, επειδή έχει παγιδευτεί σε αλιευτικά εργαλεία ή έχει χάσει τη ζωή της». Τότε αρχίζει ένας αγώνας δρόμου. Τα μικρά μεταφέρονται στο Κέντρο Περίθαλψης της MOm, όπου οι επιστήμονες αναλαμβάνουν έναν ιδιαίτερα δύσκολο ρόλο: να τα μεγαλώσουν χωρίς να τα εξοικειώσουν με τον άνθρωπο. Η διατροφή τους είναι αυστηρά ελεγχόμενη, η επαφή περιορισμένη και κάθε στάδιο της ανάπτυξής τους παρακολουθείται συστηματικά. «Στην αρχή δεν γνωρίζαμε αν αυτά τα ζώα θα μπορούσαν πραγματικά να επιβιώσουν όταν θα επέστρεφαν στη φύση», λέει ο Πάνος Δενδρινός. «Σήμερα έχουμε την απάντηση. Εχουμε παρακολουθήσει φώκιες που διασώσαμε ως νεογέννητα να ενηλικιώνονται, να επιβιώνουν και να αποκτούν τα δικά τους μικρά. Αυτό σημαίνει ότι η προσπάθεια δεν σώζει μόνο μεμονωμένα ζώα. Συμβάλλει πραγματικά στην ανάκαμψη του πληθυσμού». Οι ιστορίες αυτών των μικρών απέκτησαν τα τελευταία χρόνια μια σημασία που ξεπερνά την επιστήμη. Κάθε απελευθέρωση γίνεται είδηση. Οι φωτογραφίες από τα φωκάκια που επιστρέφουν στη θάλασσα κάνουν τον γύρο των κοινωνικών δικτύων, δημιουργώντας έναν δεσμό ανάμεσα στην κοινωνία και σε ένα ζώο που μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες παρέμενε σχεδόν άγνωστο. Η Καλυψώ, η Αργυρώ, ο Κωστής απέκτησαν όχι μόνο όνομα, αλλά και μια θέση μέσα στα ελληνικά σπίτια. «Δεν είναι μόνο ότι σώζουμε ένα μικρό», λέει ο κ. Δενδρινός. «Είναι ότι μέσα από αυτή την ιστορία αλλάζει ο τρόπος που οι άνθρωποι βλέπουν τη μεσογειακή φώκια». Από την προστασία στη συνύπαρξη Η επιτυχία της Ελλάδας δεν πέρασε απαρατήρητη από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Για δεκαετίες η μεσογειακή φώκια αποτελούσε παράδειγμα ενός είδους που όδευε αναπόφευκτα προς την εξαφάνιση. Σήμερα, η εικόνα έχει αντιστραφεί. Η Ελλάδα δεν φιλοξενεί μόνο τον μεγαλύτερο πληθυσμό του είδους, 600 τουλάχιστον φώκιες από 1.000 περίπου συνολικά, αλλά αποτελεί και το εργαστήριο όπου δοκιμάζονται νέες πρακτικές προστασίας, συνεργασίας και διαχείρισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Αυτή την εμπειρία επιδιώκει να αξιοποιήσει η Monk Seal Alliance (MSA), η διεθνής πρωτοβουλία που συντονίζεται από το Iδρυμα Πρίγκιπα Αλβέρτου Β΄ του Μονακό και από το 2019 χρηματοδοτεί δράσεις προστασίας της μεσογειακής φώκιας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, από την Πορτογαλία και τη Μαυριτανία μέχρι τον Λίβανο, την Τουρκία, την Κύπρο και την Ελλάδα. «Δεν υπάρχει μία μαγική λύση», εξηγεί την εκστρατεία στην «K» η Οριάν Περτουσό, υπεύθυνη Θαλάσσιων Εργων και συντονίστρια της Monk Seal Alliance, Iδρυμα Πρίγκιπα Αλβέρτου Β΄ του Μονακό. «Χρειαζόμαστε επιστημονική έρευνα για να γνωρίζουμε πώς εξελίσσεται ο πληθυσμός, διαρκή παρακολούθηση για να αξιολογούμε τα αποτελέσματα των μέτρων, ενημέρωση της κοινωνίας και αποτελεσματική προστασία των οικοτόπων. Ολα αυτά πρέπει να λειτουργούν μαζί». Υποβρύχια φωτογραφία φώκιας στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων.[Φωτογραφία: Monk Seal Alliance & G. Lecoeur] Η συνεργασία της Monk Seal Alliance με την Ελλάδα ξεκίνησε άτυπα, μέσα από τη στήριξη διαφορετικών οργανώσεων. Το 2024 απέκτησε πιο θεσμικό χαρακτήρα με τη συνεργασία του MSA, του ΟΦΥΠΕΚΑ και του ελληνικού κράτους για την εφαρμογή κοινών δράσεων προστασίας. Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών, να αναπτυχθούν νέα εργαλεία παρακολούθησης των απειλών και να υποστηριχθεί η εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη Μεσογειακή Φώκια. «Οι δημόσιες αρχές έχουν την ευθύνη να προστατεύσουν τις ακτές και τη θάλασσα», αναλύει το πλαίσιο η Οριάν. «Ο δικός μας ρόλος είναι να τις υποστηρίξουμε τεχνικά, διοικητικά και οικονομικά ώστε αυτή η προστασία να εφαρμόζεται πραγματικά στο πεδίο». Η ίδια θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό ότι η Ελλάδα προχώρησε στην υιοθέτηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης και στην προώθηση νέων θαλάσσιων πάρκων. «Υπάρχει πολιτική βούληση. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Τώρα περνάμε από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή», υποστηρίζει. Η νέα πρόκληση λέγεται τουρισμός Αν πριν από 30 χρόνια ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη μεσογειακή φώκια ήταν η άμεση δίωξη από τον άνθρωπο, σήμερα οι προκλήσεις είναι πιο σύνθετες. Η αύξηση του πληθυσμού της φώκιας, και παράλληλα η έκρηξη του τουρισμού, σημαίνει ότι οι συναντήσεις ανθρώπων και φώκιας γίνονται ολοένα συχνότερες. Μια φώκια μπορεί να εμφανιστεί σε μια δημοφιλή παραλία, δίπλα σε ένα ιστιοπλοϊκό ή σε ένα μικρό λιμάνι. Για τον τουρίστα είναι μια μοναδική εμπειρία. Για τους επιστήμονες, όμως, είναι μια υπενθύμιση ότι η προστασία περνά πλέον σε μια νέα φάση. «Πρέπει να περάσουμε από την προστασία στη συνύπαρξη», εξηγεί την πρόκληση η Oριάν. «Οι πληθυσμοί αυξάνονται και αυτό σημαίνει περισσότερες συναντήσεις με τους ανθρώπους. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν πώς πρέπει να συμπεριφερθούν. Δεν πλησιάζουν μια φώκια από κακή πρόθεση. Απλώς δεν ξέρουν ότι μπορεί να της προκαλέσουν στρες ή να τη διώξουν από έναν κρίσιμο βιότοπο». Αυτός ήταν και ο λόγος που το καλοκαίρι του 2025 ξεκίνησε το πρόγραμμα Seal Greece, μια συνεργασία του Monk Seal Alliance και του ΟΦΥΠΕΚΑ με στόχο την ενημέρωση των επισκεπτών των ελληνικών νησιών. Η φιλοσοφία του ήταν διαφορετική από τις κλασικές περιβαλλοντικές καμπάνιες. Δεν βασίστηκε στις απαγορεύσεις αλλά στην ενημέρωση και στην αλλαγή της συμπεριφοράς. Δύο σκάφη ταξίδεψαν σε τριάντα λιμάνια του Αιγαίου και του Ιονίου. Επισκέφθηκαν μαρίνες, τουριστικά καταφύγια και παραθαλάσσιους οικισμούς, μιλώντας με ιστιοπλόους, επαγγελματίες του τουρισμού, δύτες και επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Το ενημερωτικό υλικό διανεμήθηκε σε πολλές γλώσσες, ώστε να μπορεί να φτάσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους. «Θυμάμαι έναν διαχειριστή θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής να μου λέει ότι, αν ενημερώσεις σωστά τους ανθρώπους, έχεις ήδη λύσει το μεγαλύτερο μέρος του προβλήματος», λέει η Οριάν Περτουσό. «Η επιβολή των κανόνων είναι απαραίτητη, αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι απλώς δεν γνωρίζουν. Αν καταλάβουν γιατί δεν πρέπει να πλησιάσουν μια φώκια ή να μπουν σε μια θαλάσσια σπηλιά, τις περισσότερες φορές θα αλλάξουν συμπεριφορά». Aπελευθέρωση μικρής φώκιας στο φυσικό της περιβάλλον. Οταν φτάσουν στα 60-65 κιλά θεωρείται ασφαλές. [Αρχείο ΜΟm] Η προσέγγιση αυτή αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη αλλαγή στη φιλοσοφία της προστασίας της φύσης. Στόχος δεν είναι πλέον να απομακρυνθεί ο άνθρωπος από τη θάλασσα, αλλά να μάθει να τη μοιράζεται με τα άγρια είδη. Παράλληλα, η δημιουργία νέων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών και η δέσμευση της Ελλάδας να αυξήσει σημαντικά την έκταση των προστατευόμενων θαλασσών της δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο για το μέλλον του είδους. Σύμφωνα με το Monk Seal Alliance, η πραγματική πρόκληση είναι οι περιοχές αυτές να μην παραμείνουν «πάρκα στα χαρτιά», αλλά να διαθέτουν προσωπικό, παρακολούθηση και ουσιαστική διαχείριση. «Οι αρχές παίζουν μεγάλο ρόλο σε αυτό, για αυτό και χρειάζεται διαρκής επιτήρηση». Διαρκής αγώνας Παρά την εντυπωσιακή ανάκαμψη του πληθυσμού, οι επιστήμονες επιμένουν ότι η μεσογειακή φώκια εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές απειλές. Η σημαντικότερη είναι τα «παρεμπίπτοντα αλιεύματα», όταν δηλαδή οι φώκιες μπλέκονται κατά λάθος σε δίχτυα και δεν μπορούν να απελευθερωθούν μαζί με άλλα είδη. Την ίδια στιγμή, η τουριστική ανάπτυξη δημιουργεί νέες πιέσεις. Η επέκταση των μαρινών, η αυξανόμενη κίνηση σκαφών αναψυχής, οι οργανωμένες θαλάσσιες δραστηριότητες και η παρουσία επισκεπτών ακόμη και στις πιο απομονωμένες ακτές αποτελούν τους λόγους που οι φώκιες έχουν όλο και λιγότερους ήσυχους χώρους για να ξεκουραστούν και να αναπαραχθούν. Η κλιματική αλλαγή προσθέτει και εκείνη μια ακόμη παράμετρο αβεβαιότητας. Η αύξηση της έντασης των φθινοπωρινών καταιγίδων μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις θαλάσσιες σπηλιές όπου γεννιούνται τα μικρά, ενώ η άνοδος της στάθμης της θάλασσας αναμένεται να αλλάξει σταδιακά τη μορφολογία πολλών παράκτιων καταφυγίων. Για τον Πάνο Δενδρινό, όμως, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να μην οδηγήσει η επιτυχία σε εφησυχασμό. «Το ότι η κατάσταση βελτιώθηκε δεν σημαίνει ότι τελείωσε η δουλειά μας. Αν σταματήσουμε να προστατεύουμε το είδος και τους οικότοπούς του, η πορεία μπορεί να αντιστραφεί. Η διατήρηση του είδους είναι ένας διαρκής αγώνας». Μαμά και μωρό σε παραλία στo Aιγαίο. Oι μονάχους μονάχους έχουν πάψει να φοβούνται και έχουν γίνει πιο κοινωνικές. [Αρχείο MΟm] Ενα άλλο όπλο για τη διατήρηση του είδους είναι το γεγονός πως οι ερευνητές κατάφεραν να καταγράψουν πλήρως την αλληλουχία στο γονιδίωμα του σπάνιου αυτού είδους. Τα νέα αυτά δεδομένα, όπως εξηγεί ο κύριος Δενδρινός, «θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να ελέγχουν με ακρίβεια τη γενετική ποικιλότητα και να εκτιμήσουν τα επικίνδυνα ποσοστά ενδογαμίας στους εναπομείναντες φυσικούς πληθυσμούς που μπορούν να καταστήσουν τις φώκιες ευάλωτες σε ασθένειες και άλλες πιέσεις, απειλώντας την επιβίωσή τους». «Η μεσογειακή φώκια απέκτησε μια δεύτερη ευκαιρία όχι επειδή προσαρμόστηκε καλύτερα στον άνθρωπο, αλλά επειδή ο άνθρωπος άρχισε, έστω αργά, να προσαρμόζει τη δική του συμπεριφορά απέναντι στη φύση», βάζει μια προσωρινή τελεία και ο κύριος Δενδρινός. «Γνωρίζουμε όλοι πως τη μεγαλύτερη ζημιά την έχει κάνει ο ίδιος ο άνθρωπος, αλλά όπως βλέπουμε υπάρχει περιθώριο για διόρθωση. Και αυτό βιώνουμε με τη μεσογειακή φώκια. Είναι μια αρχή». https://www.kathimerini.gr/society/reportaz/564362473/pos-i-ellada-egine-to-simantikotero-katafygio-tis-mesogeiakis-fokias/

Πιο πιθανό μου φαίνεται ένα σενάριο στο οποίο κάτι που δούλευε επί δεκαετίες παράνομα υπό την αιγίδα του κράτους, θα λουστεί καταγγελίες και νομικές συνέπειες την στιγμή που θα περάσει σε χέρια ιδιώτη.

Εγω είμαι ακόμα με το Ski Tracks γιατί αντίθετα από όλους τους φίλους εμένα δεν μου ζήτησε επιπλέον χρήματα φέτος (βέβαια έκανα μόνο 7 σκι). Έχω την εντύπωση ότι το είχα αγοράσει στο μακρινό παρελθόν αλλά αυτό θυμούνται και άλλοι και τώρα τους ζητάει συνδρομή. Το δυνατό του χαρτί είναι ότι μπορεί να εξάγει το track της ημέρας ως Kmz και kml και μετά να το ανοίξεις στο google earth και να το δεις αναλυτικά.

Ας γελάσω. Οι φορολογούμενοι ποτέ δεν καταλαβαίνουν ότι τα χρήματα για οτιδήποτε δημόσιο βγαίνουν από την δική τους τσέπη. Παω ένα στοίχημα τα σκι μου ότι αν βγούμε μια βόλτα στο σύνταγμα με ένα μικρόφωνο και ρωτήσουμε 1000 άτομα αν θέλουν μεγαλύτερες δαπάνες για «την ανάπτυξη του χειμερινού τουρισμού», η συντριπτική πλειοψηφία θα απαντήσει θετικά. Αν επαναδιατυπώσουμε το ερώτημα όμως σωστά -πχ «θα ήσασταν υπέρ του να πληρώνετε €100 τον χρόνο περισσότερο σε φόρους (ή να απαρνηθείτε μια φοροαπαλλαγή €100 τον χρόνο που σχεδίαζε να εφαρμόσει η κυβέρνηση) ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν τα Ελληνικά χιονοδρομικά;»- η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτώμενων θα μας παρότρυνε να πάρουμε τα χιονοδρομικά και να τα βάλουμε εκεί που ξέρουμε.

Γατάκια, εμείς το καρεκλάκι αυτό το χρησιμοποιούμε ακόμα, στο Πήλιο.

Αναρωτιέμαι αν θα υπογράψει για την σεζόν 26-27 δεδομένου ότι για την σεζόν 24-25 πληρώθηκε τώρα.

Ψήνεται όλη η δυτική και κεντρική Ευρώπη. Πεθαίνει κόσμος στην Γαλλία από τον καύσωνα, ενώ το καθημερινό podcast του BBC που άκουγα χτες εξηγούσε ότι ο κόσμος δεν είναι προετοιμασμένος για τέτοιες συνθήκες και δεν είναι σαν τις μεσογειακές χώρες που το aircondition υπάρχει σε κάθε σπίτι. Εν τω μεταξύ, από ότι βλέπω, σε εμάς δεν προβλέπεται κάποιος ιδιαίτερα τρομακτικός δράκος για τις επόμενες μέρες τουλάχιστον

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ τους πιάσει η ζέστη, ο Δημήτρης Μιχαλάκης και ο Γιάννης Βέργος έχουν ξεκινήσει από νωρίς. Εργαζόμενοι στον ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής) Θεσσαλίας, μπαίνουν στη βάρκα με όλο τους τον εξοπλισμό και φτάνουν στα ανοιχτά της λίμνης Κάρλα, απέναντι από ένα σμήνος αργυροπελεκάνων που ξεκουράζονται ανάμεσα στις καλαμιές. Βουτάνε στο νερό τα φορητά πολύμετρα και ελέγχουν το οξυγόνο και τη θερμοκρασία. «Οι τιμές είναι καλές για τα δεδομένα της εποχής», συμπεραίνουν. Το ίδιο ικανοποιημένοι δείχνουν και από δείγμα νερού που συνέλεξαν μέσα σε ένα πλαστικό δοχείο, σχολιάζοντας πως είναι διαυγές. Τα τελευταία δύο χρόνια, οι επιστήμονες γίνονται μάρτυρες της απρόσμενης βελτίωσης της ποιότητας του νερού και της αύξησης της βιοποικιλότητας. Αιτία ήταν η φονική κακοκαιρία «Daniel». Το καταστροφικό φαινόμενο που σάρωσε τη Θεσσαλία το 2023, πλημμυρίζοντας ολόκληρα χωριά και αφήνοντας πίσω του 17 νεκρούς, είχε ένα απροσδόκητα θετικό αποτέλεσμα: την αναγέννηση της Κάρλας. Η Κάρλα, που αποξηράθηκε το 1962 και αποκαταστάθηκε μερικώς με τεχνικά μέσα το 2015, δέχθηκε τόσο νερό που μέσα σε δύο 24ωρα πενταπλασιάστηκε σε μέγεθος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ανανεωθούν τα νερά της και να της δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία ζωής και ανάπτυξης. «Με μία φράση, μπορούμε να πούμε πως ο “Daniel” έχει βελτιώσει τη λίμνη. Εχουμε δει μεγάλες διαφορές. Πλέον, το μέσο βάθος στο έτος δεν πέφτει κάτω από τα τρία μέτρα, ενώ στη λίμνη μέσα έχουμε ποιοτικότερο νερό», τονίζει ο Δημήτρης Μιχαλάκης, προϊστάμενος του ΟΦΥΠΕΚΑ Θεσσαλίας. «Είναι ίσως η πρώτη φορά που είδαμε τη λίμνη να παίρνει χαρακτηριστικά ενός καλύτερου ποιοτικά νερού», συμπληρώνει ο συνεργάτης του, Γιάννης Βέργος. Οπως περιγράφουν οι επιστήμονες, το μεγαλύτερο βάθος που έχει αποκτήσει πλέον η Κάρλα προσελκύει καταδυτικά είδη πουλιών που χρειάζονται βαθιά νερά για να ψαρέψουν, όπως είναι οι πελεκάνοι και οι κορμοράνοι, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια έχουν καταγράψει αυξημένους πληθυσμούς ψαριών και άλλων ειδών χλωρίδας και πανίδας, που συνεισφέρουν στη βιοποικιλότητα της περιοχής. Συνολικά, περίπου 180 είδη πουλιών διαβιούν στη διάρκεια του χρόνου στη λίμνη. Ολο και περισσότεροι πελεκάνοι και κορμοράνοι βρίσκουν καταφύγιο στη λίμνη Πριν από τον «Daniel», οι επιστήμονες γίνονταν μάρτυρες της συστηματικής υποβάθμισης της λίμνης εξαιτίας της υπέρμετρης κατανάλωσης του νερού της για τις ανάγκες άρδευσης των όμορων κτημάτων, αλλά και του ευτροφισμού που προερχόταν από την απορροή λιπασμάτων που χρησιμοποιούσαν οι αγρότες. Η αναγέννηση που συντελέστηκε αποτελεί, όπως υπογραμμίζει ο κ. Μιχαλάκης, μοναδική ευκαιρία. Το διακύβευμα τώρα για την τοπική κοινωνία είναι να μπορέσει να διατηρήσει την εικόνα αυτή. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να πιστέψουμε πως η καλή κατάσταση του νερού είναι κάτι το οποίο δεν αντιστρέφεται. Το πρώτο το οποίο θα πρέπει να φροντίσουμε είναι να βρούμε την ισορροπία μεταξύ των δραστηριοτήτων που αναπόφευκτα πρέπει να υπάρξουν στην περιοχή και της διατήρησης μιας βιώσιμης κατάστασης στο φυσικό περιβάλλον», υπογράμμισε ο κ. Μιχαλάκης, λέγοντας πως η βασικότερη δραστηριότητας της περιοχής, στην οποία επικεντρώνεται, είναι η γεωργία. «ΔΩΡΟ ΘΕΟΥ» ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ Το νερό της λίμνης παρέχεται δωρεάν σε καλλιεργητές της περιοχής για την άρδευση περίπου 20.000 στρεμμάτων. Ο Ηλίας Γεωργίου είναι ένας εξ αυτών. Καλλιεργητής σε όλη του τη ζωή, ο κ. Γεωργίου χαρακτηρίζει την Κάρλα «δώρο Θεού». Οπως υποστηρίζει, οι αγρότες ενδιαφέρονται για τη λίμνη και το αποδεικνύουν εμπράκτως. Εφερε το παράδειγμα του καλοκαιριού του 2023, που η Θεσσαλία αντιμετώπισε μεγάλο πρόβλημα λειψυδρίας και η στάθμη της λίμνης είχε πέσει σε πολύ χαμηλό επίπεδο. «Τότε σταματήσαμε (να ποτίζουμε) όλοι οι αγρότες για να έχουμε ακριβώς τα όρια που χρειάζεται η λίμνη. Το κάναμε γιατί όλοι έχουν αγαπήσει τη λίμνη. Για να μη δημιουργήσουμε πρόβλημα και στα πουλιά και στα ψάρια». Από τη στιγμή, ωστόσο, που οι γεωργοί προστατεύουν τη λίμνη αναμένουν, όπως λέει, και από το κράτος να προσφέρει εναλλακτικές λύσεις στις περιπτώσεις που η λειψυδρία θα επαναληφθεί. Αν δεν γίνει κάτι, στην επόμενη χρονιά ανομβρίας θα υπάρξει «βιβλική καταστροφή», προειδοποιεί ο κ. Γεωργίου. Αδειες συσκευασίες λιπασμάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί στις παραλίμνιες καλλιέργειες ΚΙΝΔΥΝΟΙ Για τον έλεγχο της κατανάλωσης του νερού έχει τεθεί όριο άρδευσης από το υδατικό απόθεμα της λίμνης, την τήρηση του οποίου εποπτεύει τα τελευταία δύο χρόνια ο νεοσύστατος Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας. Αναφορικά με τη χρήση λιπασμάτων που επίσης επιβαρύνουν την Κάρλα, ο κ. Γεωργίου υποστήριξε πως οι αγρότες στα παρακάρλια χωριά έχουν μειώσει τη ρίψη τους, συμμετέχοντας σε προγράμματα κατά της νιτρορύπανσης, ενώ τα τελευταία χρόνια ανακυκλώνουν τις συσκευασίες φυτοφαρμάκων που παλιά έπεφταν στη λίμνη. Σύμφωνα με τον κ. Μιχαλάκη, το βέλτιστο αποτέλεσμα θα έρθει μέσα από τη συνομιλία με τους αγρότες και όχι με την επιβολή μέτρων. «Δεν πρέπει να ζητάω εγώ από τους αγρότες. Πρέπει να τους προτείνω. Θα πρέπει να είμαι σε θέση να τους προτείνω εναλλακτικά σενάρια τα οποία θα τους προσφέρουν την ποιότητα ζωής που θέλουν και παράλληλα θα δημιουργούν ασφαλές πλαίσιο για το φυσικό περιβάλλον». Κατά τον ίδιο, όσο περισσότεροι κάτοικοι συνδεθούν επαγγελματικά με την Κάρλα τόσο θα ενδυναμώνεται και η ανάγκη τους να την προστατέψουν. Βασικό παράδειγμα είναι η αξιοποίηση του οικοσυστήματος μέσω της ανάπτυξης οικοτουριστικών δραστηριοτήτων. «Φανταστείτε κάποιος ο οποίος ωφελείται είτε γιατί έχει μια τουριστική επιχείρηση είτε γιατί έχει ένα εστιατόριο. Είναι ο πρώτος ο οποίος θα θελήσει αυτό το σύστημα να παραμείνει και να βελτιωθεί στο μέλλον». «Η ΚΑΡΛΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ» Την ισορροπία αυτή μεταξύ προστασίας και αξιοποίησης του οικοσυστήματος τη γνωρίζει καλά ο Αλέξανδρος Οικονομίδης, γιατρός και πρόεδρος του «Παρατηρητηρίου Αίγλα», που έχει θέσει σκοπό την ανάδειξη και την πορστασία του οικοσυστήματος της λίμνης. Ο κ. Οικονομίδης θυμάται την Κάρλα από τότε που ήταν 10 ετών και ερχόταν ως παιδί μαζί με τη μητέρα του να παρατηρήσουν και να καταγράψουν τα πουλιά και τη φύση της λίμνης. «Για εμένα η Κάρλα είναι η μάνα μου. Με αυτή την αγάπη έφυγε από αυτή τη ζωή», λέει συγκινημένος. Πλέον τη σκυτάλη έχει πάρει ο ίδιος. Φωτογραφίζει ερασιτεχνικά τα πουλιά της λίμνης, διοργανώνει φωτογραφικούς διαγωνισμούς και οικοπεριηγήσεις, ενώ σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ελληνικής Ιερακοθηρίας εξέδωσαν τον πρώτο τουριστικό τρίγλωσσο οδηγό, ώστε ο επισκέπτης να γνωρίζει πού θα δει τα 36 είδη αρπακτικών που έχουν καταγραφεί στην περιοχή. Ο Αλέξανδρος Οικονομίδης συνεχίζει το έργο της μητέρας του «Η περιοχή έχει να αναδείξει τουριστικά πολλά αντικείμενα: η παρατήρηση, τα βότανα όπως οι άγριες ορχιδέες, η πεζοπορία βουνού, η πεζοπορία στη λίμνη», σημειώνει, επισημαίνοντας ωστόσο πως η αξιοποίηση όλων αυτών των δυνατοτήτων συναντάει εμπόδια. Η περιοχή δεν διαθέτει ούτε καταλύμματα ούτε καν υποτυπώδεις υποδομές, όπως κιόσκια. Το σημαντικότερο όλων: δεν διαθέτει καν έναν συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό ορθολογικής διαχείρισης που να οριοθετεί ανάπτυξη της κάθε διαφορετικής ανθρωπογενούς δραστηριότητας, από τη γεωργία έως τον τουρσιμό. ΕΜΠΟΔΙΑ Η Ιφιγένεια Κάγκαλου, καθηγήτρια στην Πολυτεχνική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου, με μακρά εμπειρία στα οικοσυστήματα λιμνών, αγωνίζεται προς την κατεύθυνση αυτή εφαρμόζοντας το ευρωπαϊκό πρόγραμμα FutureLakes. Το βασικό εμπόδιο που εντοπίζει είναι πως στη χώρα μας οι αρμοδιότητες και οι ευθύνες για κάθε χρήση του νερού είναι κατακερματισμένες σε διάφορους φορείς. «Στην Ελλάδα έχουμε πολύ καλές πολιτικές, οι οποίες ομως δεν συνομιλούν μεταξύ τους. Λειτουργούν απομονωμένα και άρα δεν υπάρχει καμία συνοχή», τόνισε. Ο Δημήτρης Μιχαλάκης αναγνωρίζει πολύ καλά τα προβλήματα αυτά. Ο ρόλος του οργανισμού είναι μεταξύ άλλων να προσφέρει έναν αξιόπιστο σχεδιασμό ώστε οι πληθυσμοί πέριξ της λίμνης να μπορέσουν να λειτουργήσουν μέσα σε αυτό τον χώρο με βιώσιμο τρόπο. Αυτή είναι και η αποστολή με την οποία έχει συνδέσει την επαγγελματική του πορεία όλα αυτά χρόνια. «Η σχέση μου με τη λίμνη είναι μια προσμονή, να το πω έτσι, που έχω, να δω αυτό το σύστημα να παρέχει τις υπηρεσίες που μπορεί να παρέχει, δηλαδή να διατηρείται ένα υγιές φυσικό περιβάλλον, που να παρέχει και ευκαιρίες στους ανθρώπους που ζουν γύρω από αυτό». Οταν ολοκληρώνουν τους ελέγχους ποιότητας του νερού, βγαίνουν προς τα έξω. Ο Γιάννης Τσιάντος, που παραχωρεί τη βάρκα του πάντα για τις επιστημονικές ανάγκες του ΟΦΥΠΕΚΑ, βουτάει με προσοχή το κουπί στο νερό για να μην τρομάξει τα πουλιά που κουρνιάζουν ανάμεσα στις καλαμιές. Μάταια. Μόλις αντιλαμβάνονται την ανθρώπινη παρουσία, δεκάδες ροδοπελεκάνοι ανοίγουν βιαστικά τα λευκά φτερά τους και απομακρύνονται πετώντας πάνω από το νερό. Ο άνδρας σταματάει ό,τι κάνει και τους κοιτά. «Ζω ένα θαύμα. Δεν θα μπορούσα σε καμία περίπτωση να το διανοηθώ αυτό ως παιδί», λέει. Εχοντας περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής με τη λίμνη αποξηραμένη, δυσκολεύεται μέχρι και σήμερα να εξοικειωθεί με την ομορφιά της. Οταν τον ρωτάμε πώς είναι η εμπειρία αυτή, συγκινείται. «Ούτε στο όνειρό μου το καλό δεν θα μπορούσα να το φανταστώ ότι θα ζω ένα τέτοιο πράγμα». Αισθάνεστε βασιλιάς; «Και κάτι παραπάνω!». https://www.kathimerini.gr/visual/video/564272923/gia-emena-i-karla-einai-i-mana-moy-i-deyteri-zoi-mias-limnis/

Vro, Με κάθε ειλικρίνεια, ο μοναδικός λόγος που γίνονται ανεκτές στο forum οι ανυπόστατες κατηγορίες και το συγκεκριμένο ύφος σε κάθε δεύτερο μήνυμα είναι ότι έχεις την υπομονή να βρίσκεις και να παραθέτεις πράγματα από την διαύγεια τα οποία ενδιαφέρουν τους χιονοδρόμους. Είχε προσκληθεί λέει το ΔΣ στα εγκαίνια του Βακχου και την εκδήλωση που ακολούθησε και αυτό είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεται ο σύλλογος. Σωστά, Έπρεπε να μυρίσει τα νύχια του το τότε ΔΣ ότι το Combi θα βγάλει πρόβλημα από την πρώτη μέρα λειτουργίας και να διαμαρτυρηθεί προκαταβολικά. Αμ το άλλο που το πας; Είχε βγει λέει ο τότε πρόεδρος και είχε αναφέρει ότι είχε εμβολιαστεί. ΑΙΣΧΟΣ. Το νυν προεδρείο του ΕΣΤΧ πρέπει να πάει τουλάχιστον γονυπετώς στην Τήνο ως ένδειξη μεταμέλειας. Παράνοια. ακόμα περιμένω να αναφέρεις την πηγή για το άρθρο που παρέθεσες για την Στύγα, όπως ορίζει ο κανονισμός του forum. Υ.Γ. Αν θυμάμαι καλά, ένας από αυτούς που είχαν επιμείνει μετά φορτικότητας να επανέλθει ο Vro στο forum ήταν… ο ΜΙΚ, την χρονιά που διετέλεσε μέλος στο ΔΣ του συλλόγου.

Αυτό που συνέβη είναι ότι όποιος προσπάθησε να κάνει κάτι για την χιονοδρομία στην Ελλάδα αργά ή γρήγορα συνειδητοποίησε ότι υπάρχουν αγκυλώσεις και ανυπέρβλητα εμπόδια σε βαθμό που δεν αξίζει να ασχολείται. Από το 94 κάνω σκι και ακόμα δεν έχω δει ΕΝΑ από τα πολλά Ελληνικά βουνά να αναπτύσσεται εκεί που έχει χιόνι και είναι λογικό να υπάρχει χιονοδρομικό. Φταίει ο ΟΦΥΠΕΚΑ, φταίει το δασαρχείο, φταιει ο πιτσιλωτός λυκος και η κουνιστή κουκουβάγια, φταίει το άδειο μας το κεφάλι. Οι περισσότεροι -για να μην πω όλοι- μετά από 30 χρόνια στον χώρο, γνωρίσαμε την χιονοδρομία στο εξωτερικό, κάναμε τις αναπόφευκτες συγκρίσεις, και συνειδητοποιήσαμε ότι ή καταφέρνεις να πηγαίνεις κάθε χρόνο στο εξωτερικό, ή πολεμάς με το τέρας και με όλους όσους θα προσπαθήσουν να απαξιώσουν και να λοιδορήσουν την οποιαδήποτε προσπάθεια για να αλλάξει κάποτε κάτι. Με τα χρόνια απλά βαριέσαι να τσακώνεσαι και να ασχολείσαι με τον καθένα που θα γράψει το μακρύ του και το κοντό του στο βήμα που εσύ του προσφέρεις.

Ποιος υπογράφει αυτό το κείμενο;

Γιατί τα πουλάς;

Για να σιγουρευτώ ότι καταλαβαίνω σωστά αυτό που γράφεις, λες ότι σε όποια ταχύτητα και να τρέχουν το Combi, στην αφετηρία και στον τερματισμό θα είναι ακριβώς το ίδιο αργό;

Γιατί μια λωρίδα στην Εγνατία;

Όχι δυστυχώς, και τώρα πλέον οι δέστρες πετάχτηκαν.

Εν τω μεταξύ, βρέθηκε άλλο ένα σετ Marker Squire από φίλο που δεν τις χρησιμοποιούσε. Πήγαμε να τις βάλουμε και… έσπασαν και αυτές. Το μοντέλο (από ότι μας είπαν και στο σέρβις) ήταν για τα μπάζα. και τώρα έχω ξεμείνει με ένα ζευγάρι Soul S7 του 2017 (104 μέση, 1,74 μήκος) χωρίς δέστρες που δεν ξέρω τι να κάνω.

Ναι, κόλλησε η Κεφαλογιάννη στην πρώτη μέρα λειτουργίας του Combi. Και δεν θυμάμαι αν ήταν το ΔΣ εκεί, ή έστω και ένας από το τότε ΔΣ, αλλά ήταν σίγουρα ένας φίλος και μέλος του συλλόγου που ήταν μια καμπίνα πίσω της και μου τα έλεγε. Η κακή μέρα φάνηκε από το πρωί. Τελικα συμφωνούμε ότι ο Δρίβας ΔΕΝ ήταν στο πηδάλιο από την πρώτη μέρα λειτουργίας του Combi; Βρίσκω το παράδειγμα σου με τον πατέρα ενδιαφέρον. Σου παίρνουμε το παιδί από την πρώτη μέρα που γεννήθηκε, σου αφαιρούμε κάθε αρμοδιότητα στην ανατροφή του, την παραμικρή δυνατότητα να συνομιλήσεις με αυτούς που διαμορφώνουν τον χαρακτήρα του και θα μπορούσαν να κάνουν κάτι για να αλλάξουν την συμπεριφορά του, αλλά εσένα θα κατηγορούμε όποτε κάτι πάει στραβά.

Την πρώτη μέρα λειτουργίας των νέων λιφτ (στα εγκαίνια που κόλλησε η Κεφαλογιάννη στο Combi κανένα μισάωρο), ο Δρίβας δεν ήταν διευθυντής του ΧΚΠ. Αυτό το θυμάμαι πάρα πολύ καλά. Η Σαχάρα τοποθετήθηκε πριν τον Βάκχο;

Πριν τοποθετηθεί η Σαχάρα είχα γράψει (και είναι very much on the record στο forum, μερικές φορές το θυμάμαι και γελάω) ότι δεν έχει νόημα να μπει ένα λιφτ για να εξυπηρετήσει μια πλάγια στην οποία είχαμε ήδη πρόσβαση. Έκανα λάθος. Είναι πολύ διαφορετικό να υπάρχει πρόσβαση στην πλαγιά αλλά να χρειάζεσαι μισή ωρα για κάθε ανάβαση, από το να μπορείς να την ανεβοκατεβαίνεις συνεχώς. Εκ του αποτελέσματος αποδείχτηκε ότι η Σαχάρα δίνει λύσεις σε μέρες που παντού αλλού το βουνό είναι απελπισία. Είναι μια από τις πιο σημαντικές πίστες πλέον και όχι μια απλή off piste πλαγιά. Γιατί δεν δουλεύουν σωστά η Σαχάρα και ο Δίας; Γιατί δεν δούλεψε ποτέ όπως ήταν σχεδιασμένο το Combi Βάκχου-Αφροδίτης; Γιατί έβγαλε από την πρώτη μέρα το γνωστό πρόβλημα και κανένας δεν τράβηξε την Doppelmyer από το αυτί να κόψει τον λαιμό της να το διορθώσει; Δεν γνωρίζω. Ο ΠΔ πάντως δεν ήταν διευθυντής του ΧΚΠ ούτε μια μέρα από την στιγμή που μπήκαν τα νέα λιφτ, και δεν είχε την παραμικρή δυνατότητα να κάνει το οτιδήποτε για να διορθώσει ό,τι χρειαζόταν διόρθωση. Το ότι δεν γράφει στο forum πια οφείλεται σε ανθρώπους σαν εσένα που αδυνατούν να γράψουν μια κουβέντα χωρίς να προσβάλλουν τον συνομιλητή τους. Και εγώ στην θέση του αυτό θα έκανα. Θα έλεγα από μέσα μου «παράτα μας (και το γράφω ευγενικά όπως μου υπαγορεύει ο θεσμικός μου ρόλος) και εσύ και ο γρύλος σου», και δεν θα ξαναεγραφα. Διαχρονικά επιβεβαιώνεται ότι ο μόνος τρόπος να μην σε βρίζουν ό,τι και να κάνεις, είναι να μην κάνεις τίποτα.

Ξαναλέω και ξεκαθαρίζω: δεν ανέφερα τίποτα για τον δρόμο προς το πάνω σαλέ. Είναι κάτι που εμένα συγκεκριμένα δεν με πολύ ενδιαφέρει καθώς μπορώ κάλλιστα να παίρνω την τηλεκαμπινα του 7. Είναι αναμφισβήτητο ότι κανένας άλλος διευθυντής του ΧΚΠ δεν άκουσε τα αιτήματα των χιονοδρόμων όσο ο ΠΔ όσο ήταν σε αυτή την θέση. Κανένας άλλος δεν έδειξε το ενδιαφέρον να μάθει τι πιστεύουμε για την λειτουργία του κέντρου, για το τι θα μπορούσε να γίνει για να βελτιωθεί, για απλά βήματα που έκαναν διαφορα. Τα υπόλοιπα είναι για δημιουργία εντυπώσεων.

Μισό για να καταλάβω. Ισχυρίζεσαι ότι «ο κόσμος δεν έρχεται στον ΕΣΤΧ» επειδή στο forum εκθειαζόταν η δουλειά του ΠΔ (σε αυτόν δεν αναφέρεσαι; ) Εγω πάντως το έλεγα και τότε, το λέω και τώρα. Πότε το ΧΚΠ δεν δούλεψε τόσο καλά και δεν ήταν τόσο ανοιχτό στις προτάσεις των τουριστών χιονοδρόμων όπως αυτές εκφραζόντουσαν μέσω του snowclub, όσο στα χρόνια που ήταν ο ΠΔ στο τιμόνι του κεντρου.

Ενδεχομένως και με ορειβάτες και λοιπούς επισκέπτες του βουνού.

Η Ryanair κόβει 10 προορισμούς από τη Θεσσαλονίκη τον χειμώνα Ματίνα Χαρκοφτάκη09.05.2026 • 08:15 Οι πτήσεις της Ryanair από και προς τη Θεσσαλονίκη κατά την τρέχουσα θερινή περίοδο θα συνεχιστούν κανονικά, χωρίς αλλαγές. Με ιδιαίτερα αιχμηρή στάση απέναντι στη Fraport και δίνοντας έμφαση στη συμβολή της Ryanair στην επιβατική κίνηση του αεροδρομίου «Μακεδονία», ο εμπορικός διευθυντής της εταιρείας, Τζέισον ΜακΓκίνες, επιβεβαίωσε κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου στην Αθήνα το κλείσιμο της βάσης της αεροπορικής από τη Θεσσαλονίκη στα τέλη Οκτωβρίου, βάζοντας τέλος στον κύκλο διαρροών και σεναρίων που κυκλοφορούσαν τις τελευταίες ημέρες γύρω από την παρουσία της εταιρείας στην πόλη. Παράλληλα, άφησε αιχμές, ότι αεροδρόμια γειτονικών χωρών έχουν ήδη προσεγγίσει τη Ryanair, προσφέροντας ευνοϊκότερους όρους δραστηριοποίησης. Ο ίδιος διευκρίνισε πάντως ότι κατά την τρέχουσα θερινή περίοδο οι πτήσεις από και προς τη Θεσσαλονίκη θα συνεχιστούν κανονικά, βάσει του ήδη προγραμματισμένου σχεδιασμού. Από τη χειμερινή περίοδο, ωστόσο, το πτητικό έργο της εταιρείας θα περιοριστεί σημαντικά, καθώς η Ryanair σχεδιάζει να μειώσει το πρόγραμμά της κατά περίπου 60%, εξυπηρετώντας 15 προορισμούς έναντι 25 που περιελάμβανε το αντίστοιχο περυσινό χειμερινό πρόγραμμα. Θυμίζουμε ότι στη βάση της Θεσσαλονίκης απασχολούνται περίπου 100 εργαζόμενοι, κυρίως πιλότοι και αεροσυνοδοί, των οποίων οι θέσεις επηρεάζονται άμεσα από την αποχώρηση, ενώ παράλληλα σταθμεύουν τρία αεροσκάφη. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τη Ryanair, συνδέεται άμεσα με την αύξηση κατά 66% των τελών χρήσης των υποδομών στο αεροδρόμιο «Μακεδονία». Ο κ. ΜακΓκίνες υποστήριξε ότι η εταιρεία ενημερώθηκε για τις νέες χρεώσεις μέσω του handler και όχι απευθείας από τη Fraport, χωρίς, όπως είπε, να προηγηθεί ουσιαστική διαπραγμάτευση. Από την πλευρά της αγοράς, πάντως, επισημαίνεται ότι τα τέλη καθορίζονται σε ετήσια βάση κατόπιν διαβούλευσης και εφαρμόζονται οριζόντια σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες, χωρίς εξαιρέσεις, στο πλαίσιο των κανόνων ανταγωνισμού. Αξίζει να σημειωθεί ότι για το θερινό πρόγραμμα του 2027, όπου σήμερα εξυπηρετεί 33 πτήσεις την ημέρα στη Θεσσαλονίκη, δεν έχει ακόμη αποφασίσει τι θα κάνει. Από τα βέλη πάντως της ιρλανδικής εταιρείας δεν γλίτωσε ούτε το αεροδρόμιο της Αθήνας καθώς τον ερχόμενο χειμώνα προγραμματίζει επίσης μείωση δρομολογίων κατά 20%. Την ίδια ώρα, προβλέπεται να διακόψει τελείως τις πτήσεις από το αεροδρόμιο των Χανίων και του Ηρακλείου κατά την ερχόμενη χειμερινή περίοδο. Ο κ. ΜακΓκίνες υποστήριξε ότι «πρέπει να σπάσει το μονοπώλιο» που, όπως ανέφερε, έχει διαμορφωθεί στη διαχείριση των αεροδρομίων στην Ελλάδα, εντείνοντας την κριτική της Ryanair απέναντι στο υφιστάμενο μοντέλο λειτουργίας των περιφερειακών αεροδρομίων. Παράλληλα, απέρριψε την άποψη ότι η εταιρεία ακολουθεί μια υπερβολικά επιθετική εμπορική στρατηγική, τονίζοντας ότι οι κινήσεις της υπαγορεύονται από την ανάγκη διατήρησης της ανταγωνιστικότητάς της. Ωστόσο, όταν κλήθηκε να εξηγήσει πόσο χαμηλότερες είναι οι χρεώσεις σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, όπως του Μιλάνου, σε σύγκριση με την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, απέφυγε να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία, επικαλούμενος όρους εμπιστευτικότητας.Από την πλευρά της, η Fraport Greece ανέφερε ότι «σεβόμαστε τις επιχειρηματικές αποφάσεις της Ryanair, η οποία εξακολουθεί να παραμένει ένας από τους σημαντικούς συνεργάτες μας, όπως επίσης και οι υπόλοιπες 40 αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σήμερα στο Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης, συνδέοντας την πόλη με περισσότερες από 33 χώρες και 93 προορισμούς. Η εταιρεία έχει επενδύσει πάνω από 100 εκατ. για την επέκταση των υποδομών του Αεροδρομίου Θεσσαλονίκης, το οποίο έχει ήδη καταγράψει ρεκόρ κίνησης, με συνολική αύξηση 40%». https://www.kathimerini.gr/economy/564217183/i-ryanair-kovei-10-proorismoys-apo-ti-thessaloniki-ton-cheimona/

Μεγάλη κατολίσθηση στο Παμπόροβο: Και ένα βίντεο από το συμβάν: https://www.instagram.com/reel/DX4zTXWjo4l/?igsh=MW85MWprMXo3NGtnbA== Από ότι διαβάζω, μπορεί να τους πάρει ένα χρόνο για να διορθωθεί.

Εγώ πάντως δεν πουλάω κανόνια. Ούτε είμαι «πράκτορας εμπορικών συμφερόντων” (whatever the @€# that means). Και ζητάω φορτικά τεχνητή χιόνωση για τον Παρνασσό από τότε που φτιάξαμε τον σύλλογο.